Famotydyna – dostępna w Polsce na rynku OTC – alternatywa dla pacjentów poszukujących szybkiej pomocy w zgadze12 lutego 2021

Zgaga jest uczuciem palenia za mostkiem, które może przemieszczać się falami w dół i górę klatki piersiowej. Kiedy dyskomfort jest bardziej nasilony, może zaznaczyć się promieniowaniem na boki klatki piersiowej do szyi.

——————————————– ARTYKUŁ SPONSOROWANY ——————————————–

autor: dr n. farm. Waldemar Zieliński

Zgaga jest charakterystycznym objawem refluksowego zapalenia przełyku i bywa związana z cofaniem się treści pokarmowej oraz odczuciem pojawiania się kwaśnej treści pokarmowej w gardle. Nasila się przy schylaniu, przy pracy tłoczni brzusznej oraz w pozycji leżącej i po spożyciu posiłku. Przyczyn wystąpienia zgagi może być znacznie więcej – należy do nich zaliczyć inne stany patologiczne przewodu pokarmowego, przyjmowane leki oraz stosowaną dietę.

Leczenie zgagi powinno być ukierunkowane na przyczynę tej dolegliwości. Do niefarmakologicznych metod jej leczenia zaliczyć można zmianę diety, normalizację masy ciała, odstawienie alkoholu, rzucenie palenia papierosów czy przyjmowanie odpowiedniej pozycji w czasie pracy i snu.

Leczenie farmakologiczne zgagi obejmuje kilka kategorii leków. Stosunkowo najpopularniejsze są preparaty zobojętniające kwaśną treść żołądkową. Działają one stosunkowo szybko, jednakże krótko, co wiążę się z koniecznością ich częstego stosowania. Wśród innych metod leczenia farmakologicznego najczęściej stosowane są leki hamujące wydzielanie kwasu solnego przez blokowanie receptorów histaminowych oraz inhibitory pompy protonowej. Należy przy tym podkreślić, że istnieje grupa pacjentów, u których występuje zgaga czynnościowa oporna na leczenie zmniejszające wydzielanie kwasu solnego, w przypadku braku objawów choroby refluksowej, a także histopatologicznych zmian w obrębie błony śluzowej, znaczących zaburzeń motoryki oraz zmian strukturalnych.

Skuteczność blokerów receptora histaminowego, wśród których najbardziej znane to cymetydyna, ranitydyna, famotydyna, zmniejsza się wraz z regularnym dawkowaniem w czasie, co potencjalnie czyni je mniej skutecznymi niż inhibitory pompy protonowej przy długotrwałym stosowaniu.

Jednak farmakokinetyka blokerów receptora histaminowego jest lepsza niż inhibitorów pompy protonowej pod względem uzyskania szybkiego ustąpienia objawów, co jest ważnym celem u pacjentów, u których występują tylko sporadyczne objawy. Mogą oni zatem stosować leczenie polegającą na okresowym stosowaniu blokera receptora histaminowego w razie potrzeby.

W ostatnim czasie sytuacja pacjentów stosujących blokery receptora histaminowego uległa skomplikowaniu na skutek wycofania na całym świecie ranitydyny dostępnej jako lek OTC, w związku z występowaniem w niej zanieczyszczeń nitrozoaminami. Aktualnie wydaje się, że miejsce ranitydyny jako leku OTC może zająć famotydyna charakteryzująca się podobnym profilem skuteczności i bezpieczeństwa, w której zanieczyszczeń nitrozoaminami nie stwierdzono. Famotydyna jest dostępna jako lek OTC w wielu krajach Unii Europejskiej i na świecie. Zakres stosowanych dawek, zależnie od kraju mieści się w przedziale 10-40 mg w ciągu doby. Ostatnio famotydyna jako lek OTC została dopuszczona do obrotu w Polsce pod nazwą Famotydyna Ranigast, 20 mg, tabletki powlekane.

Istotne jest podkreślenie, że lek jest przeznaczony do krótkotrwałego stosowania bez porady lekarza, maksymalnie przez 14 dni, jak również konieczności przestrzegania środków ostrożności, które zalecają w określonych sytuacjach zasięgnięcie porady lekarza przed zastosowaniem leku. Należą do nich między innymi: nawracające wymioty, wymioty krwiste lub smoliste stolce, które mogą być symptomem zmian nowotworowych. Porady lekarza powinni także zasięgnąć pacjenci w średnim wieku lub w podeszłym wieku z objawami niestrawności, które wystąpiły po raz pierwszy lub u których objawy te uległy zmianie w ostatnim czasie, pacjenci z trudnościami z przełykaniem, długotrwałym bólem brzucha lub niezamierzoną utratą masy ciała w połączeniu z objawami niestrawności.