Naturalne wsparcie w niestrawności26 stycznia 2021

Niestrawność (nazywana również dyspepsją) to przypadłość przewodu pokarmowego o różnej etiologii, która może dotyczyć nawet 30% populacji. Obejmuje szereg objawów, m.in. uczucie pełności, wzdęcia, nudności, ból i ucisk w nadbrzuszu, zgaga, odbijanie się. Jak zminimalizować ryzyko wystąpienia nieprzyjemnych dolegliwości?

autorka: mgr farm. Sylwia Bednarska
wykładowca w Medycznym Studium Zawodowym

Przyczyn niestrawności jest wiele – od zaburzeń funkcjonowania samego organizmu (np. niedostateczna produkcja soków trawiennych, niewłaściwa flora jelitowa), po błędy dietetyczne (spożywanie zbyt dużej ilości pokarmów, zbyt szybkie spożywanie pokarmu, niedostateczna ilość przyjmowanych płynów). Dyspepsji sprzyja jedzenie ciężkostrawnych potraw, m.in. smażonych lub wędzonych dań, tłustych mięs, warzyw strączkowych, kapustowatych, cebulowych, ostrych przypraw, grzybów, słodyczy, ponadto spożywanie kawy i alkoholu.
Chcąc zminimalizować ryzyko występowania nieprzyjemnych dolegliwości, należy rozważyć zmianę nawyków – decydować się na mniejsze porcje jedzenia i zadbać o odpowiednią ilość płynów (woda). Warto również pamiętać o dobroczynnym działaniu ziół, które mogą wspomóc funkcjonowanie naszego przewodu pokarmowego.
Przykładem roślin zielnych, które mogą pomóc w omawianym problemie, są karczoch zwyczajny (Cynara scolymus), mniszek lekarski (Taraxacum officinale), mięta pieprzowa (Mentha piperita) czy koper włoski (Foeniculum vulgare).

Czym charakteryzują się ekstrakty ziołowe zawarte w preparatach wspomagających trawienie?
Ekstrakt ziołowy stanowi „esencję” suszonego surowca. Charakteryzuje się najczęściej większą zawartością składników czynnych danej rośliny, dzięki temu możemy jednorazowo użyć mniejszej ilości surowca i zmieścić go np. w małej kapsułce. Warto zwrócić uwagę na parametr DER, który mówi o ilości suszonego ziela poddanego ekstrakcji w stosunku do ilości otrzymanego ekstraktu.

Czym charakteryzują się olejki zawarte w preparatach wspomagających trawienie?
Olejki eteryczne pozyskujemy metodą destylacji z parą wodną, ekstrakcji lub wytłaczania. Pod względem chemicznym stanowią skomplikowaną mieszaninę lotnych związków i różnią się składem od ziela z którego pochodzą. W żywej roślinie najczęściej gromadzą się w komórkach wydzielniczych i pełnią specjalne funkcje. Dzięki temu, olejki eteryczne mogą posiadać unikalne właściwości, które możemy wykorzystać np. we wspomaganiu trawienia.

Jak działają surowce zawarte w preparatach wspomagających trawienie?
Karczoch zwyczajny należy do rodziny astrowatych (dawniej złożone). Głównym związkiem czynnym jest cynaryna zaliczana do grupy fenolokwasów. Wyciąg z liści karczocha przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania całego przewodu pokarmowego ponieważ jednocześnie wspomaga wydzielanie soków trawiennych i wspiera prawidłową pracę wątroby. Sprzyja ponadto oczyszczeniu organizmu.
Mniszek lekarski to popularna roślina również będąca przedstawicielem rodziny astrowatych. Najczęściej wykorzystujemy całe ziele lub korzeń. Ekstrakty z nich pozyskane mają właściwości prebiotyczne (ze względu na dużą zawartość wielocukru – inuliny), dzięki czemu pomagają w utrzymaniu prawidłowej flory bakteryjnej jelit. Ponadto przyczyniają się do zachowania prawidłowych funkcji przewodu pokarmowego, w tym wątroby i przewodów żółciowych. Wspomagają również utrzymanie właściwego pH w żołądku.
Mięta pieprzowa to bylina należąca do rodziny jasnotowatych (wargowych), często hodowana w przydomowych zielnikach i równie powszechnie wykorzystywana. Oprócz suszonego ziela, stosuje się olejek eteryczny, który również posiada właściwości wspomagające trawienie. Głównym składnikiem olejku jest mentol (ponad 50%).
Koper włoski, znany również pod nazwą fenkuł włoski, jest przedstawicielem rodziny selerowatych (dawniej baldaszkowatych). Suszone bądź świeże ziele stosujemy jako przyprawę dodawaną m.in. do dań rybnych, pieczywa. W preparatach wspomagających trawienie możemy znaleźć bardzo cenny olejek eteryczny otrzymywany z tej rośliny (najczęściej metodą destylacji z parą wodną). Najważniejszym składnikiem olejku jest trans-anetol (od 60 nawet do 90%, w zależności od odmiany).