Katar u dzieci15 września 2020

mezczyzna wyciera nos malemu dziecku

Objawy niedrożności nosa bywają u dzieci, szczególnie tych najmniejszych, bardzo uciążliwe. Jak skutecznie pomóc dziecku przetrwać infekcję górnych dróg oddechowych?

autorka: dr n. med. Magdalena Wołoszko
pediatra

Obrzęk błony śluzowej nosa może być objawem wielu schorzeń w tym:

  • ostrego, wirusowego zapalenie błony śluzowej nosa,
  • naczynioruchowego zapalenia błony śluzowej nosa,
  • alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa,
  • może również towarzyszyć zapaleniu zatok przynosowych, nieżytowi trąbki słuchowej, czy zapaleniu ucha środkowego.

Dziecko z zablokowanym przez katar i obrzęk nosem:

  • ma utrudnione oddychanie,
  • nabiera powietrze ustami, przez co dochodzi do przesuszeń śluzówek gardła, co może doprowadzić do nasilenia stanu zapalnego gardła,
  • ma gorszy apetyt, gdyż zaburzony jest również zmysł smaku,
  • częściej wybudza się w nocy i niespokojnie śpi.

W pierwszych dniach wirusowej infekcji nieżytowej górnych dróg oddechowych w śluzówce nosa dochodzi do objawów zapalenia, co przejawia się obecnością obfitej, wodnistej, lejącej przezroczystej wydzieliny oraz obrzękiem często blokującym całkowicie drożność przewodów nosowych. Sprawia to choremu dziecku spory dyskomfort. Szczególnie ciężkie bywają noce.

Jak łagodzić skutki kataru, czyli możliwe leczenie objawowe
Bardzo popularnymi i skutecznymi preparatami objawowymi w walce z katarem i blokadą nosa są stosowane miejscowo sympatykomimetyki. Dwie najczęściej stosowane w lekach miejscowych substancje czynne to ksylometazolina i oksymetazolina. Występują one na rynku w postaci kropli, aerozoli oraz żeli do podawania miejscowego na błony śluzowe nosa. Niektóre z nich w zależności od stężenia i rejestracji mogą być podawane już po 1. roku życia. Ich działanie oparte jest na pobudzeniu występujących w błonie śluzowej nosa receptorów adrenergicznych, przez co dochodzi do zmniejszenia wysięku zapalnego z naczyń krwionośnych oraz obkurczenia śluzówek i odzyskania drożności nosa. Działanie to jest głównie miejscowe i przy prawidłowym ich stosowaniu praktycznie nie dochodzi do wystąpienia objawów ogólnoustrojowych.
Lek obkurczający podany miejscowo zwiększa niemalże od razu komfort małego pacjenta, ułatwia mu swobodne oddychanie przez nos oraz poprawia drenaż z zatok przynosowych i poprawia drożność trąbek słuchowych. Umożliwia spokojny, regenerujący sen.
Sympatykomimetyki są wielokrotnie przebadane i bezpieczne, jeśli są prawidłowo stosowane. Należy przestrzegać zaleceń co do sposobu ich stosowania zawartych w charakterystyce produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Dla bezpieczeństwa i w celu uniknięcia możliwych działań niepożądanych powinny być one stosowane, w zależności od wieku, dwa lub trzy razy dziennie i nie dłużej niż trzy do pięciu dni.
Dłuższe stosowanie może doprowadzić do anemizacji i zcieńczenia błony śluzowej nosa oraz do przyzwyczajenia się śluzówki do obkurczającego działania leku. Preparaty donosowe dostępne są w aptece bez recepty.

Ksylometazolina czy oksymetazolina – co wybrać?
Obydwie substancje są pochodnymi imidazoliny, a ich mechanizm działania i skuteczność są podobne.[1]Zarówno w przypadku pierwszego jak i drugiego leku działanie rozpoczyna się po kilku minutach od zastosowania i utrzymuje się długo (do 10-12 godzin).

Krople, aerozol, czy żel – jaką postać leku wybrać?
Dobór postaci leku wymaga zastanowienia. Krople i aerozole dość łatwo spływają dziecku do gardła, przez co nie są lubiane i akceptowane przez dzieci. Zwykle mają gorzki posmak, co dodatkowo utrudnia współpracę w podawaniu dziecku leku. Połykanie przez dziecko spływającej po tylnej ścianie gardła substancji czynnej może w efekcie doprowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Ten efekt może być zminimalizowany przez wybór leku w postaci gęstego, niespływającego do gardła żelu. Postać żelu ułatwia ograniczenie tego efektu, łatwiej pozostaje on zdeponowany na błonie śluzowej nosa, bez spływania i odczuwania nieprzyjemnego, gorzkiego posmaku. Stosowanie żelów ułatwia zatem współpracę z dzieckiem i regularne przyjmowanie leku w precyzyjne odmierzonej dawce. Dodatkowo postać żelu wspomaga nawilżenie śluzówek nosa, co zapewnia ich regenerację oraz przyspiesza klirens rzęskowy, ułatwiając tym samym oczyszczanie nosa. Ze względów higienicznych jedno opakowanie powinno być stosowane tylko u jednego pacjenta.

Piśmiennictwo:
1. Eskiizmir G, Hirçin Z, Ozyurt B, Unlü H. A comparative analysis of the decongestive effect of oxymetazoline and xylometazoline in healthy subjects. Eur J Clin Pharmacol. 2011;67(1):19-23.

——————————————————- R E K L A M A —————————————————