O zbawiennym wpływie omega 3-6-9 na skórę suchą i atopową8 października 2019

kobieta smaruje kremem nogi

Odpowiednia pielęgnacja suchej skóry, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, powinna być ukierunkowana na uzupełnianie lipidów. Dzięki temu skóra staje się ponownie gładka i miękka oraz bardziej odporna na podrażnienia.

autorka: dr n. med. Małgorzata Marcinkiewicz
specjalista dermatolog-wenerolog

Okres jesienno-zimowy nie sprzyja prawidłowemu funkcjonowaniu skóry. Jest nieustannie narażona na zmienne warunki atmosferyczne, w tym wahania temperatury, mróz, wiatr. Zimna aura zachęca do długich, gorących kąpieli i pryszniców, które powodują przesuszenie skóry, a dodatkowo centralne ogrzewanie przyczynia się do jeszcze większej utraty właściwego jej nawilżania. W tym trudnym dla skóry czasie jej prawidłowe funkcjonowanie zależy w dużej mierze od właściwej pielęgnacji. Istotną rolę odgrywa odpowiednie nawilżenie warstwy rogowej naskórka i stan płaszcza hydrolipidowego. Warstwa rogowa stanowi bowiem pierwszą barierę przed szkodliwym wpływem środowiska.

Wspomniana warstwa rogowa jest zewnętrzną, ochronną warstwą naskórka. Tworzą ją komórki zwane korneocytami, pomiędzy którymi znajduje się macierz lipidowa. W skład macierzy wchodzą ceramidy, wolne kwasy tłuszczowe oraz estry cholesteroli, a także naturalny czynnik nawilżający NMF zapewniający odpowiednie uwodnienie warstwy rogowej. Właściwy skład naskórka wpływa na elastyczność skóry, zabezpiecza przed uszkodzeniami, pęknięciami i nadmiernym łuszczeniem. Choć właściwości regeneracyjne naskórka są ogromne, w przypadku przewlekłego działania czynnika uszkadzającego, konieczne staje się długotrwałe i systematyczne stosowanie preparatów uzupełniających niedobory substancji celem zabezpieczenia i odbudowy bariery naskórkowej. Rolę tę pełnią emolienty.

Emolienty są substancjami nawilżająco-natłuszczającymi, które jak nazwa wskazuje przywracają i utrzymują właściwe nawilżenie, natłuszczenie i elastyczność skóry. Mają udowodnioną skuteczność i stanowią podstawę pielęgnacji skóry w wielu jej chorobach, w tym atopowego zapalenia skóry. W skład emolientów wchodzą substancje wykazujące działanie okluzyjne, humektanty oraz substancje syntetyczne i naturalne uzupełniające lipidy. Substancje okluzyjne (m.in. wazelina czy kwasy tłuszczowe) tworzą cienką warstwę na powierzchni naskórka zapobiegającą utracie wody z jego głębszych warstw. Stąd znacząco zmniejszają transepidermalną utratę wody (TEWL). Humektanty, jak kwas hialuronowy, alfa-hydroksykwasy (AHA), glicerol czy nienasycone kwasy tłuszczowe także zatrzymują wodę i wiążą ją z otoczenia dzięki właściwościom higroskopijnym. Pozostałe składowe emolientów to substancje mające na celu rekonstrukcję lipidów naskórka. Wśród nich należy wymienić: trójglicerydy, ceramidy, cholesterol, kwas linolowy i linolenowy, oleje roślinne jak oleje z kiełków pszenicy, lnu, migdałów, orzechów makademia i inne. Wiele preparatów ma strukturę analogiczną do lipidów naskórka, dzięki czemu możliwe jest uzupełnienie brakujących składników.

W składzie emolientów znajdują się również wspomniane wielonienasycone kwasy tłuszczowe, a wśród nich kwasy omega. Kwasy tłuszczowe omega-3 to m.in. kwas alfa linolenowy (ALA), zaś omega 6 to kwas linolowy (LA). Obydwa kwasy muszą być dostarczane z zewnątrz, gdyż organizm nie jest sam w stanie ich wyprodukować. Ich bogatym źródłem są oleje: słonecznikowy, kokosowy, lniany, awokado, arganowy, makadamia, czy oliwkowy. Kwas omega 6 jest ponadto zawarty w sezamie i rybach morskich, zaś omega 3 w orzechach, nasionach i kiełkach zbóż, a nawet w niektórych warzywach. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe stanowią element budulcowy fosfolipidów błon komórkowych i ceramidów, które mają za zadanie spajać wspomniane wcześniej korneocyty i tym samym zatrzymywać wodę w skórze. Tym samym, kwasy tłuszczowe omega 3, 6 a także jednonienasycone kwasy omega 9 zabezpieczają naskórek przed nadmiernym wysuszeniem, chronią przed uszkodzeniem oraz ułatwiają regenerację naskórka. Ich dodatek do preparatów kosmetycznych ma znamienny wpływ na łagodzenie stanu zapalnego w naskórku i w skórze właściwej. Są bezpieczne i polecane zarówno do stosowania u noworodków, które nie mają jeszcze w pełni wykształconej bariery naskórkowej, jak i u dorosłych. Poprzez działanie nawilżające i natłuszczające poprawiają elastyczność skóry. Polepszenie stanu nawilżenia i natłuszczenia skóry ma też niebagatelny wpływ na odczuwanie świądu przez pacjentów z suchą skórą czy atopowym zapaleniem skóry.

Poprzez regularne stosowanie emolientów i odpowiednią pielęgnację skóry pacjenci mają większą kontrolę nad przebiegiem chorób skóry i rzadziej dochodzi u nich do nawrotu objawów. Dodanie kompleksu omega 3-6-9 do zabiegów pielęgnacyjnych i profilaktycznych suchej skóry prowadzi do odbudowy uszkodzonego płaszcza hydro-lipidowego skóry, co potwierdza kluczową rolę wspomnianych kwasów tłuszczowych w prawidłowym funkcjonowaniu naskórka.