Miejsce amlodypiny we współczesnym leczeniu nadciśnienia27 czerwca 2019

Amlodypina posiada wiele unikalnych, korzystnych cech, które wyróżniają ją wśród innych leków z grupy blokerów kanału wapniowego. Zostały one potwierdzone w dużych badaniach klinicznych i uzasadniają jej szerokie zastosowanie w leczeniu nadciśnienia tętniczego.

Amlodypina w nowoczesnym leczeniu nadciśnienia
Zgodnie z najnowszymi (2018) europejskimi wytycznymi postępowania w nadciśnieniu tętniczym tylko niewielka grupa chorych ma wskazania do monoterapii (pacjenci z nadciśnieniem 1 stopnia i małym ryzykiem, chorzy bardzo wysokiego ryzyka z ciśnieniem wysokim prawidłowym oraz wymagający leczenia hipotensyjnego pacjenci w podeszłym wieku szczególnie z zespołem kruchości). U wszystkich innych chorych leczenie nadciśnienia od początku powinno obejmować dwa leki hipotensyjne, co przyspiesza uzyskanie kontroli ciśnienia i zwiększa efektywność leczenia. Rekomendowane połączenia leków podczas rozpoczynania terapii hipotensyjnej u pacjenta z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym przedstawiono w tabeli. Zastosowanie terapii skojarzonej często prowadzi do zminimalizowania niekorzystnych mechanizmów kompensacyjnych (na przykład aktywacji układu renina-angiotensyna-aldosteron w odpowiedzi na wazodylatację). Leczenie takie pozwala również na unikanie maksymalnych dawek leków co redukuje znacząco objawy niepożądane i prowadzi do lepszego przestrzegania zaleceń przez pacjenta.

Jednym z badań uwidaczniających korzyści wynikające z zastosowania połączenia leków w terapii nadciśnienia tętniczego jest ATAR (The Assessment of Combination Therapy of Amlodipine/Ramipril Study). Badanie to oceniające skuteczność hipotensyjną leczenia amlodypiną i preparatem złożonym opartym na ramiprylu i amlodypinie u 222 chorych na łagodne i umiarkowane nadciśnienie tętnicze wykazało istotnie bardziej wyrażone obniżenie skurczowego i rozkurczowego cienienia tętniczego w toku leczenia skojarzonego niż w monoterapii. Obserwowano również istotnie niższą częstość występowania obrzęków obwodowych w grupie otrzymującej preparat złożony ramipryl + amlodypina vs grupa stosująca amlodypinę w monoterapii (7,6% vs 18,7%; p = 0,01), jak i brak wpływu preparatu ramipryl + amlodypina na obwód kostki, w przeciwieństwie do grupy otrzymującej amlodypinę.

Istnieje coraz więcej danych na to, że u chorych z nadciśnieniem tętniczym połączenie blokera kanału wapniowego z blokerem układu renina-angiotensyna-aldosteronu daje bardzo dobre wyniki, jeżeli chodzi o rokowanie pacjenta. Skojarzenie amlodypiny z benazeprilem wiązało się z większą redukcją zgonów z przyczyn sercowo naczyniowych i incydentów sercowo-naczyniowych u pacjentów wysokiego ryzyka w porównaniu z leczeniem hydrochlorotiazydem i benazeprilem (badanie ACCOMPLISH, The Avoiding Cardiovascular events through Combination therapy in Patients Living with Systolic Hypertension; 11 506 badanych). Z kolei u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i co najmniej 3 innymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego połączenie amlodypiny i blokera konwertazy angiotensyny istotnie zmniejszało śmiertelność całkowitą, śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych, liczbę incydentów wieńcowych oraz udarów w porównaniu z leczeniem skojarzonym atenololem i diuretykiem tiazydowym (badanie ASCOT, The Anglo-Scandinavian Cardiac Outcomes Trial, 19 257 pacjentów).

Podsumowanie
Amlodypina posiada wiele unikalnych, korzystnych cech, które wyróżniają ją wśród innych leków z grupy blokerów kanału wapniowego. Zostały one potwierdzone w dużych badaniach klinicznych i uzasadniają jej szerokie zastosowanie w leczeniu nadciśnienia tętniczego.

Piśmiennictwo:
1. B. Williams et al., 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension: The Task Force for the management of arterial hypertension of the European Society of Cardiology and the European Society of Hypertension: The Task Force for the management of arterial hypertension of the European Society of Cardiology and the European Society of Hypertension. J Hypertens 36, 1953-2041 (2018).
2. Abernethy DR, Schwartz JB. Calcium-antagonist drugs. N Engl J Med. 1999;341(19):1447-57.
3. Tykarski A. (red.). Biblioteka czasopisma Nadciśnienie Tętnicze, 2009, tom 5; Amlodypina.
4. Godfraind T. Discovery and Development of Calcium Channel Blockers. Front Pharmacol. 2017;8:286.
5. Miranda R.D., Mion D. Jr., Rocha J.C. i wsp.: An 18-week, prospective, randomized, double-blind, multicenter study of amlodipine/ramipril combination versus amlodipine monotherapy in the treatment of hypertension: the assessment of combination therapy of amlodipine/ramipril (ATAR) study. Clin Ther 2008, 30: 1618–1628.