Indywidualna edukacja – najlepsze rezultaty terapii wśród chorych na astmę lub POChP26 marca 2019

shutterstock_543601138

Jak dowodzą wyniki programu edukacyjnego przeprowadzonego wśród blisko 9000 pacjentów chorych na astmę i POChP, istnieje stała potrzeba edukowania tej grupy chorych.

autorka: dr hab. Katarzyna Górska

Według danych tylko 58% badanych wiedziało, że najczęstszą przyczyną POChP jest palenie tytoniu. Jednak bezpośredni kontakt pacjenta z lekarzem w celu edukacji przynosi wymierne efekty. W trakcie pierwszej wizyty 51% pacjentów wskazało, że nie podejmuje regularnie aktywności fizycznej, podczas drugiej wizyty – aż 78,2% respondentów zadeklarowało, że podejmuje aktywność fizyczną regularnie przynajmniej raz w tygodniu.

Astma i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), najczęstsze choroby obturacyjne układu oddechowego, stanowią problem zdrowotny zarówno w praktyce lekarza podstawowej opieki jak i w poradnictwie specjalistycznym. Edukacja chorych zgodnie z zaleceniami WHO powinna być integralnym elementem terapii chorób przewlekłych.[1] Aktualne rekomendacje Światowej Inicjatywy dla Astmy (GINA) oraz Światowej Organizacji Zwalczania POChP (GOLD) wskazują edukację jako integralny element terapii, który powinien być przeprowadzany w sposób ciągły.[2, 3] Zaleca się, aby programy edukacyjne dostarczały najważniejszych informacji na temat patofizjologii choroby oraz metod postępowania – w tym naukę i kontrolę technik inhalacyjnych oraz rozpisanie strategii postępowania w stabilnym okresie choroby i w zaostrzeniu. System opieki zdrowotnej zajmujący się edukacją skierowaną do chorych zwiększa odsetek pacjentów stosujących się do zaleceń, co przekłada się na poprawę jakości życia i na efekty leczenia.

Wybrane wyniki
W całej grupie średnie dzienne zapotrzebowanie na lek doraźny z powodu duszności na pierwszej wizycie wynosiło 2,33 ± 1,49 dawki leku. Na wizycie drugiej pacjenci deklarowali istotnie mniejsze średnie dzienne zużycie leków doraźnych: 1,63 ± 1,58 dawki, p<0,001. Deklarowane średnie zapotrzebowanie tygodniowe na doraźny lek wziewny na wstępnej wizycie wyniosło 2,76 ± 2,24 dawek, natomiast na drugiej 1,84 ± 1,24 dawek, p<0,001.

W trakcie pierwszej wizyty 51% pacjentów wskazała, że nie podejmuje regularnie aktywności fizycznej. Brak aktywności fizycznej dotyczył głównie pacjentów w wieku powyżej 65. r.ż. (75,5% pytanych) jak i w wieku 52-65 lat (68,5%). Ale, co również istotne, 38,4% pacjentów między 34. a 52. r.ż. i 23,9%<34 r.ż.

Natomiast w trakcie drugiej wizyty aż 78,2% respondentów zadeklarowało, że podejmuje aktywność fizyczną regularnie przynajmniej 1 raz w tygodniu (78,2%).

W trakcie pierwszej wizyty siedmiu na dziesięciu pacjentów przyznawało (69,8%), że choroba ogranicza ich tolerancję na wysiłek, istotnie częściej byli to chorzy na POChP (86,3%), niż na astmę (53,1%), p<0,001. Natomiast w czasie drugiej wizyty dotyczyło to mniej niż połowy (45,5%), 32,8% chorych na astmę i 63,5% chorych na POChP.

W badanej grupie podczas pierwszej wizyty 36,5% respondentów deklarowało, że pali papierosy. Natomiast podczas drugiej wizyty odsetek deklarujących aktywne palenie istotnie obniżył się do 27,2% (p<0,001). W grupie chorych na POChP na pierwszej wizycie odsetek osób deklarujących, że pali papierosy wynosił aż 63,2%, podczas gdy na wizycie drugiej istotnie obniżył się do 47,6%, p<0,001.