Leki antyhistaminowe w leczeniu chorób alergicznych24 stycznia 2019

2shutterstock_680919733

Alergia to choroba XXI wieku. Co dekadę istotnie zwiększa się ilość osób z chorobami, u podstawy których leży zjawisko atopii. Dane epidemiologiczne z badania ECAP z 2008 r.[1] jasno wskazują, że ok. 40% społeczeństwa ma dodatnie testy alergiczne, a 30% Polaków to osoby z chorobą alergiczną nosa, oczu, skóry lub płuc.

Cetyryzyna jako silny i selektywny antagonista receptorów histaminowych H1 znajduje zastosowanie w leczeniu pierwszego rzutu alergicznego nieżytu nosa. Istotnie zmniejsza ilość wodnistej wydzieliny, redukuje objawy świądu nosa i napady kichania. Nieznacznie, ale jednak, może zmniejszać obrzęk w obrębie błony śluzowej nosa.[5] Stany zapalne wywołane alergenem w obrębie gardła i tylnego nosa również poddają się terapii lekami antyhistaminowymi.[6] W przypadku Oral Allergic Syndrome, czyli zespołu anafilaksji jamy ustnej (który często występuje u chorych z alergią powietrznopochodną), doprowadzają do zmniejszenia objawów OAS i poprawiają jakość życia chorych.

Objawy skórne towarzyszące chorobom alergicznym, tj. wyprysk kontaktowy, objawy pokrzywki idiopatycznej towarzyszące anafilaksji, także poddają się terapii lekami antyhistaminowymi 2 generacji.[3] Obecnie w leczeniu pokrzywki leki antyhistaminowe stanowią podstawę terapii. Stosowane w dawce standardowej raz dziennie powodują ustąpienie objawów pokrzywki u większości chorych z tą dolegliwością. Duże bezpieczeństwo tych leków gwarantuje pożądany efekt kliniczny i stosunkowo mało działań niepożądanych.[7] Leki te są skuteczne w redukcji uczucia świądu, wielkości bąbli pokrzywkowych oraz zmniejszają ilość wykwitów pokrzywkowych u chorych. Także chorzy z pokrzywką wywołaną zmianą temperatury zaczynają tolerować coraz większą amplitudę zmian temperatury, co poprawia ich możliwości aktywności na zimnym powietrzu lub kąpieli w zimnych akwenach wodnych, których w Polsce nie brakuje. Pokrzywka świetlna stymulowana przez pierwsze intensywne promienie słoneczne może ulec zmniejszeniu, jeśli zabezpieczymy chorego lekiem antyhistaminowym (np. cetyryzyną). Pokrzywka wywołana wysiłkiem fizycznym dotkliwie dokucza chorym skazując ich czasami na rezygnację z uprawiania sportu. W tym przypadku lek antyhistaminowy 2 generacji w połączeniu z odpowiednią dietą i być może w zabezpieczeniu adrenaliną umożliwi pacjentowi uprawianie ulubionej dyscypliny sportowej.

Podsumowując, leki antyhistaminowe 2 generacji (w tym cetyryzyna) stanowią podstawę leczenia chorób alergicznych dotyczących układu oddechowego (alergiczny nieżyt nosa) i skóry. Warto zastosować sprawdzony lek, aby uzyskać pożądany efekt przy jak najmniejszych działaniach niepożądanych. Oprócz leków antyhistaminowych warto pamiętać o profilaktyce antyalergenowej i w wybranych przypadkach o swoistej immunoterapii, czyli „odczulaniu”.

Piśmiennictwo:
1. Samoliński, B. Epidemiologia alergii i astmy w Polsce-badania ECAP. Terapia 4.208 (2008): 127-131.
2. Rochat M. et al. Alergic rhinitis as a predictor for wheezing onset in school-aged children J Allergy Clin Immunol 2010;126:1170-5.
3. Górski P., Grzelewska-Rzymowska I., Kruszewski J. Leki przeciwhistaminowe. Zastosowanie w praktyce medycznej. Opracowanie ekspertów Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Wydawnictwo SERIA 2005.
4. Grzelewska-Rzymowska I. Leki przeciwhistaminowe drugiej generacji w chorobach alergicznych. Biblioteka alergologa Tom 3 2001.
5. Austin C. E. et al. Acoustic rhinometry compared with posteriori rhinomanometry in the measurment of histamine and bradykininy induced changes in nasal airway patency. Br J Clin Pharmacol 1994: 37:33-37.
6. Haye R., Aanesen JP., Burtin B et al. The effect of cetirisine on symptoms and sings of nasal polyposis J Laryngol Otol 1998 112: 1042-1046.
7. Slater JW et al. Second generation antihistamines A comparitive review Drags 1999: 57:31-47.