Higiena jamy ustnej u dzieci28 stycznia 2019

O prawidłową higienę jamy ustnej dziecka warto dbać od jego urodzenia, jeszcze przed pojawieniem się pierwszych zębów. To podstawa efektywnego przeciwdziałania próchnicy. Konsekwentna pielęgnacja pozwoli dziecku cieszyć się zdrowym, pięknym uśmiechem przez całe życie.

autor: lek. dent. Michał Kaczmarek
Maestria Digital Dental and Face Clinic

Od narodzin, do pierwszego zęba mlecznego
We wczesnym okresie u dziecka należy myć i oczyszczać jamę ustną wilgotną gazą zanurzoną w przegotowanej letniej wodzie. Można używać też silikonowych nakładek, które idealnie nadają się w okresie ząbkowania. Gazik najlepiej nawinąć na palec wskazujący. Należy wykonywać delikatne ruchy, oczyszczać policzki, język i wały dziąsłowe. Nie wolno mocno przyciskać i „szorować” zbyt długo. Warto powtarzać tę czynność po każdym karmieniu, obowiązkowo przed snem. Takim myciem wyrabia się dobre nawyki od samych narodzin dziecka.

Od pierwszego ząbka, do pierwszego zęba stałego (6. r.ż.)
Pojawienie się pierwszego mleczaka to znak, aby wprowadzić pierwszą, delikatną szczoteczkę do zębów. Powinna mieć ona małą główkę, miękkie włosie, dobry uchwyt i być kolorowa, by zachęcać dziecko do korzystania. Obecnie preferuje się wcześniejsze wprowadzenie pasty z fluorem w wyższym stężeniu, czyli 1000 ppm. Wynika to z faktu, że dopiero pasta o wyższym stężeniu fluoru gwarantuje jego profilaktyczny wpływ na zęby, a przez to dodatkowo zabezpiecza delikatne ząbki dziecięce przed próchnicą. Aby stosować pastę z fluorem u tak małych dzieci, należy pamiętać o ważnych zasadach:

  • na szczoteczkę nakładać minimalną ilość pasty,
  • należy wcierać pastę we włosie szczoteczki, tak aby uniknąć połknięcia jej przez dziecko,
  • od ok. 3. r.ż. można zwiększyć ilość pasty do wielkości groszka.

Zabieg szczotkowania należy przeprowadzać delikatnie. Na wstępie można dać dziecku pobawić się szczoteczką. Gdy pojawia się więcej ząbków, należy wykonywać ruchy okrężne, bez dużego nacisku. Warto pamiętać, że to rodzice/opiekunowie do 8. r.ż. dziecka powinni myć mu zęby (aktualne wskazania mówią, że nawet do 12. r.ż.). Jeśli dziecko chce myć zęby samo, to powinno się za każdym razem to skontrolować i poprawiać. Obowiązkowo należy myć ząbki dwa razy dziennie.

Od pierwszego zęba stałego, do pełnego uzębienia
Gdy dziecko zaczyna być coraz bardziej sprawne manualnie, powinno samo przeprowadzać zabieg szczotkowania (nie zwalnia to opiekunów z dalszego kontrolowania całego procesu). Wykonując ruchy okrężne, pamiętajmy, by nie pominąć żadnego zęba. Szczoteczka może mieć miękkie włosie, główka nadal powinna być mniejsza od szczoteczki dla dorosłych, a ilość pasty wielkości groszka.

Jak często wymieniać szczoteczkę?
Nie ma dokładnych zaleceń, jeśli chodzi o wymianę szczoteczki. Jedni specjaliści przyznają, że co 1 miesiąc, inni – że co 3 miesiące. Sami producenci dają zalecenia w postaci znaczników na włosiu informujących, co ile trzeba wymienić szczoteczkę. Na pewno warto pamiętać, że po przebytych infekcjach w jamie ustnej należy szczoteczkę wymienić na nową.

Jakimi produktami można wspomagać higienę jamy ustnej?
Współczesny rynek oferuje wiele różnych udogodnień w dbaniu o higienę jamy ustnej. Produktami przydatnymi są nici dentystyczne, irygatory oraz płukanki.

Kiedy udać się na pierwszą wizytę do stomatologa?
Wnioskując z wypowiedzi wszystkich specjalistów, pierwsza wizyta stomatologiczna powinna odbyć się między 6. a 24. miesiącem życia. Ma ona na celu głównie uświadomienie rodzicom, jak dbać oraz pielęgnować jamę ustną dziecka, a także, w jakich przypadkach zgłosić się do stomatologa. Najważniejsze, by pierwsza wizyta nie była kojarzona z bólem.

Z jaką częstotliwością pojawiać się u stomatologa?
Kontrolny przegląd stomatologiczny warto wykonywać co trzy miesiące, ponieważ u małego dziecka w okresie rozwoju zmiany zachodzące w jamie ustnej są bardzo dynamiczne.