Zapytaj eksperta20 lipca 2018

Na pytania Czytelników naszego miesięcznika nadesłane na adres redakcji odpowiada Piotr Kamiński, radca prawny.

Chciałbym zapytać, czy wniosek o zmianę godzin pracy można zgłosić ustnie?
Kodeks pracy nie zawiera zakazu wystąpienia przez pracownika z ustnym wnioskiem o zmianę godzin pracy. Trzeba mieć na względzie, że przepisy prawa pracy wyznaczają minimalny zakres ochrony interesów pracownika oraz mogą być uchylone lub ograniczone przez strony tylko wtedy, gdy będzie to korzystniejsze dla strony objętej ochroną. W omawianym przypadku należy uznać, że wniosek o zmianę godzin przez pracownika został zgłoszony w związku z jego potrzebą. Taką zmianę należy uznać zatem za korzystną dla pracownika, a więc dopuszczalną, z zastrzeżeniem jednak poszanowania przez pracodawcę norm ochronnych m.in. w zakresie minimalnych okresów odpoczynku pracowników, czasu pracy, ewentualnego obowiązku wypłaty dodatku w związku z pracą w godzinach nadliczbowych, w niedzielę lub święto. Przykładowo zgodnie z art. 132 § 1 Kodeksu pracy pracownikowi przysługuje, co do zasady, w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Pracodawca rozpatrując wniosek pracownika zobowiązany jest zatem do czuwania nad przestrzeganiem tego typu norm i w określonych przypadkach będzie zobligowany odmówić pracownikowi zmiany godzin pracy.

Zastanawiam się, czy regulacje RODO dotyczą jedynie dokumentów w teczkach nowo zatrudnianych pracowników, czy również danych zbieranych przed 25 maja 2018 r.?
W dniu 25 maja 2018 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).[2] W zakresie omawianej kwestii znaczenie ma art. 88 ust. 1-3 RODO dotyczący przetwarzania danych w kontekście zatrudnienia. Zgodnie z tym przepisem państwa członkowskie mogą zawrzeć w swoich przepisach lub w porozumieniach zbiorowych bardziej szczegółowe przepisy mające zapewnić ochronę praw i wolności w przypadku przetwarzania danych osobowych pracowników w związku z zatrudnieniem, w szczególności do celów rekrutacji, wykonania umowy o pracę (…). Powyższy przepis daje ustawodawcy krajowemu możliwość doprecyzowania przepisów dotyczących ochrony danych osobowych. Obecnie trwają prace nad projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia 2016/679 (RODO). Z uzasadnienia do ww. projektu wynika m.in., że konieczne będzie uregulowanie katalogu przetwarzanych danych osobowych – w tym danych pozyskiwanych przez pracodawcę w związku z podejmowaniem przez niego działań przed zawarciem umowy o pracę oraz po jej zawarciu (nowelizacja Kodeksu Pracy). Przepisy nowelizujące nie przewidują jednak zastosowania regulacji RODO z mocą wsteczną (ex tunc) w związku z dokumentacją pracowników zatrudnionych przed 25 maja 2018 r. Innymi słowy, ani RODO, ani projektowane zmiany na poziomie ustawodawstwa krajowego nie ingerują w dane pozyskiwane przez pracodawcę przed wejściem w życie RODO. Pozyskiwane były one bowiem zgodnie z dotychczas obowiązującymi przepisami.

Piśmiennictwo:
2. Dalej: RODO.