Ten cudowny ksylitol29 czerwca 2018

shutterstock_716618200

Bez słodkości trudno wyobrazić sobie życie, ale dziś już wiadomo, że smak słodki zdecydowanie nie powinien pochodzić z rafinowanego cukru. Rezygnując z niego, można korzystać ze zdrowych zamienników, wśród których na szczególną uwagę zasługuje cukier brzozowy zwany ksylitolem.

autorka: Agata Opiela
coach zdrowia, specjalistka ds. żywienia, promotorka zdrowego stylu życia, slow life, naturalnych metod leczenia, współpracuje z portalem eGaga.pl

Chociaż wyglądem i smakiem przypomina biały cukier, to są to jedyne ich podobieństwa. Naturalny słodzik ma mniej kalorii od cukru i nie podnosi jego poziomu we krwi. Wskazany jest dla diabetyków, osób odchudzających się, chorych na grzybicę, osteoporozę, a lista korzyści z jego stosowania ciągle się wydłuża.

Ksylitol jest substancją kwalifikowaną jako alkohol cukrowy, który można wytwarzać z drzew, takich jak brzoza, ale może być również pozyskiwany w procesie przemysłowym, w którym przekształca się włókna roślinne o nazwie xylanu na ksylitol. Jako alkohol cukrowy ksylitol nie wykazuje żadnych właściwości odżywczych w postaci witamin i minerałów, a mimo to stanowi cenny środek spożywczy o wielu zaletach.

Ksylitol dostępny w sklepach powstaje w uprzemysłowionym procesie cukrowniczym uwodorniania, ale ksylitol to też naturalna substancja, którą możemy znaleźć w owocach i warzywach, takich jak śliwki, truskawki, kalafior, maliny i grzyby. Co ciekawe nawet ludzie produkują niewielkie ilości ksylitolu podczas normalnych przemian metabolicznych.

Ksylitol jest stosowany w żywności od 1960 r., ale pierwsze próby jego pozyskania sięgają XIX w. Na polskim rynku słodzik z brzozy pojawił się dziesięć lat temu i każdego roku zdobywa nowych zwolenników. Skąd pochodzi? Niedobór cukru w czasie II wojny światowej w Finlandii spowodował, że Finowie zaczęli produkować go z drewna brzóz i nazywać brzozowym cukrem. I to obecnie Finlandia jest liderem produkcji naturalnego brzozowego ksylitolu. Po wojnie okazało się, że dzięki niemu Finowie uniknęli próchnicy zębów. W Europie ksylitol jest znany jako substancja dodatkowa do żywności (E967) – bezpieczna do stosowania zarówno przez dorosłych jak i dzieci.

Dla zdrowych zębów
Ponad 25 lat badań i wnioski płynące z badań opublikowanych w „Journal of American Dental Association” potwierdzają, że ksylitol jest najlepszym zamiennikiem cukru dla zdrowych zębów. Używanie ksylitolu redukuje stopień psucia się zębów zarówno dla osób z dużym jak i małym stopniem próchnicy, a uzupełnianie normalnej diety w regularne spożywanie ksylitolu (np. słodzona guma do żucia 2 razy dziennie) jest zdecydowanie korzystne dla zębów.

Agencja Żywności i Leków działająca na terenie Stanów Zjednoczonych potwierdziła, iż ksylitol bardzo skutecznie działa w walce z zapaleniem dziąseł i próchnicą. W Estonii przeprowadzono pięcioletnie badania ok. 740 dzieci w wieku 10 lat, które spożywały 5 g ksylitolu dziennie w postaci cukierków oraz gumy do żucia. W rezultacie w grupie jedzącej cukierki odnotowano redukcję próchnicy o 33-59%, a w grupie żującej gumę o 53%.

Dlaczego ksylitol jest tak skuteczny w walce z próchnicą? Pięciowęglowy ksylitol ma właściwości bakteriobójcze. Nie ulega on fermentacji w jamie ustnej, dlatego też nie może być przekształcany do kwasów przez bakterie bytujące w jamie ustnej, m.in. Streptococcus mutans. Ponadto przywraca właściwą równowagę zasadowo-kwasową w jamie ustnej, a zasadowe środowisko nie sprzyja rozwojowi bakterii chorobotwórczych. Ważne jest, aby żuć gumę lub jeść cukierki z ksylitolem bezpośrednio po posiłkach zawierających cukry.

ksylitol_diagram

Dla chorych na cukrzycę i odchudzających się
Chociaż smakiem i wyglądem przypomina biały cukier, ksylitol jest od niego o 50% mniej kaloryczny, dlatego jest stosowany jako substytut cukru zwłaszcza dla osób z cukrzycą i dla odchudzających się. Ksylitol stanowi naturalny stabilizator insuliny i nie powoduje żadnego z nagłych przyrostów oraz spadków poziomu tego hormonu, które występują w przypadku cukru. W czasopiśmie „Nexus” umieszczono wyniki badań klinicznych przeprowadzonych w USA. Wykazano w nich m.in., że metabolizm ksylitolu przebiega bardzo wolno. Dodatkowo ma on niski ładunek glikemiczny i nie wpływa na poziom cukru we krwi, dlatego może być spożywany przez diabetyków. Ponadto badania wykazały, że ksylitol może złagodzić objawy cukrzycy, zmniejszyć gromadzenie tłuszczu w jamie brzusznej, a nawet zapobiec przyrostowi masy ciała przy tłustej diecie.