Leczenie jaskry – nowe możliwości terapeutyczne13 marca 2018

fiolet

W przypadku leczenia jaskry, obok oczekiwanej skuteczności podejmowanej terapii, niezwykle istotną kwestię stanowi również komfort oraz zadowolenie stosującego ją pacjenta. Stąd potrzeba nieustannego poszukiwania nowych rozwiązań dotyczących składu czy postaci stosowanych preparatów, mających na celu podnoszenie jakości życia chorego.

autorka: dr n. med. Małgorzata Iwanejko
Wrocławskie Centrum Okulistyczne

Jaskra to choroba przewlekła charakteryzująca się postępującym i nieodwracalnym uszkodzeniem nerwu wzrokowego, a co za tym idzie pola widzenia, co w konsekwencji skutkuje pogorszeniem jakości życia. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) neuropatia jaskrowa jest najczęstszą przyczyną nieodwracalnej utraty widzenia i drugą po zaćmie przyczyną ślepoty. Prognozuje się, że do 2020 r. liczba chorych na jaskrę wyniesie ok. 79 mln.

Patomechanizm jaskry jest złożony i nie do końca poznany. Liczne wieloośrodkowe badania kliniczne potwierdziły jednak znaczenie obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego jako czynnika zmniejszającego ryzyko progresji we wszystkich postaciach jaskry. W przypadku jaskry wczesnej należy dążyć do minimum 20-proc. obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego w stosunku do wartości wyjściowych, w jaskrze średniozaawansowanej – 30-proc., a w zaawansowanej poziom obniżenia ciśnienia często musi być większy, aby zahamować postęp choroby. Innymi słowy – im bardziej zaawansowana neuropatia jaskrowa, tym bardziej radykalne powinno być obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Spadek owego ciśnienia uzyskuje się obecnie poprzez leczenie farmakologiczne, laserowe i chirurgiczne. Mimo dostępu do wielu metod leczenia terapia miejscowa kroplami przeciwjaskrowymi pozostaje nadal w wielu przypadkach leczeniem pierwszego rzutu. Według aktualnych wytycznych Europejskiego Towarzystwa Okulistycznego (EGS) rekomendowanym leczeniem jest monoterapia. Największy potencjał hipotensyjny wykazują prostaglandyny/prostamidy, następnie nieselektywne beta-blokery, alfa-adrenergiczni agoniści, selektywne beta-blokery i inhibitory anhydrazy węglanowej. EGS zaleca, aby wybierając pierwszy lek dla pacjenta, uwzględnić przede wszystkim konieczny stopień obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego, miejscowy i ogólny stan zdrowia pacjenta, koszty leczenia i jakość życia. Ze względu na wysoką skuteczność obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego, bezpieczeństwo i wygodę pod postacią stosowania raz dziennie – najczęściej wybierane jako leki pierwszego rzutu nadal pozostają analogi prostaglandyn/prostamidy.

Gdy terapia wybranym lekiem okaże się niewystarczająca i nie udaje się uzyskać docelowego ciśnienia lub preparat nie jest tolerowany, zaleca się zmianę leku, który może być stosowany w monoterapii lub dołączenie drugiego preparatu. Glaukomatolodzy rekomendują stosowanie preparatów złożonych zamiast terapii wielolekowej. Według EGS preparaty złożone cechują się bardzo dobrą skutecznością i bezpieczeństwem. Stosowanie dwóch substancji w oddzielnych opakowaniach nasila ryzyko zwiększania się dolegliwości miejscowych związanych najczęściej z obecnością środków konserwujących. Może również wpłynąć istotnie na współpracę ze strony pacjenta, jego wytrwałość i systematyczność w stosowaniu zaleceń.

Rozpatrując powyższe aspekty, leki złożone wydają się idealnym wyborem dla osiągnięcia celu w postaci skutecznej redukcji ciśnienia wewnątrzgałkowego. Preparaty złożone oparte na połączeniu timololu z prostaglandyną/prostamidem lub inhibitorem anhydrazy węglanowej zostały przebadane na dużych grupach pacjentów i od wielu lat cieszą się zasłużenie dobrą opinią wśród okulistów.

Następną niezmiernie istotną kwestią jest zadowolenie i jakość życia pacjenta chorego na jaskrę. Wielokrotne pobieranie leku z opakowania może spowodować jego wtórne zakażenie mikroorganizmami, a podanie takiego leku bezpośrednio na gałkę oczną stwarza potencjalne ryzyko zakażeń bakteryjnych, co w efekcie może doprowadzić do poważnych uszkodzeń oka, które wymagają dodatkowego specjalistycznego leczenia okulistycznego. Aby temu zapobiec, producenci wprowadzają do kropli okulistycznych środki konserwujące, które zapewniają jałowość preparatu także w trakcie jego stosowania.

Prześlij dalej