Badanie rozpuszczalności mentolu w rozpuszczalnikach dostępnych w recepturze3 stycznia 2018

shutterstock_533690758b

Mentol to kolejna z omawianych substancji należąca do grupy częściej używanych podczas wykonywania leków w aptece. W recepturze występować on może w dwóch odmianach: jako mentol racemiczny lub posiadający lepsze właściwości, lewoskrętny izomer, czyli lewomentol.

autorka: mgr farm. Sylwia Żurek
wykładowca w Medycznym Studium Zawodowym

Procedura dotycząca leku recepturowego w aptece jest dość złożona i oprócz samego procesu jego wykonywania obejmuje również wiele innych czynności. Począwszy od samego momentu przyjęcia recepty, aż do wydania leku, każdy z etapów musi być odpowiednio udokumentowany. Osoba uprawniona przyjmując receptę na lek recepturowy jest zobowiązana sprawdzić, czy zawiera ona wszelkie niezbędne elementy (m.in. kompletność danych pacjenta, wyraźne pieczątki, czytelność samego przepisu recepturowego) i już na tym etapie powinna wykazać się niezbędną wiedzą dotyczącą wykonania danego leku. Dzięki takiemu postępowaniu można w miarę szybko wykryć i od razu wyjaśnić wszelkie wątpliwości, co skraca sam proces wykonywania. Wspomniane wątpliwości mogą dotyczyć wielu kwestii takich jak:

1. Kompletność przepisu recepturowego
Czasem zdarza się, że lekarz zapomni dopisać ilość danego składnika bądź nazwa substancji jest wypisana nieczytelnie.

2. Sprawdzenie dawek
Należy sprawdzić czy przepisane ilości mieszczą się w normach farmakopealnych.

3. Dostępność przepisanych składników
Należy upewnić się, czy apteka posiada wszystkie składniki w niezbędnych ilościach albo czy ewentualnie jest w stanie sprowadzić brakującą substancję do apteki.

4. Wykrycie ewentualnych niezgodności i ustalenie, czy konieczna jest modyfikacja składu recepty
Ostatni z wymienianych punktów stanowi największe wyzwanie i wymaga sporej orientacji w tematyce recepturowej. Nawet doświadczony farmaceuta niejednokrotnie zmuszony jest odświeżyć swoją wiedzę, aby trafnie określić, czy dany lek jest możliwy do wykonania. Dlatego niekiedy warto usystematyzować pewne zagadnienia, nawet jeżeli mamy do czynienia z dość powszechnie stosowanymi surowcami recepturowymi.

Mentol to kolejna, z omawianych substancji, należąca do grupy częściej używanych podczas wykonywania leków w aptece. W recepturze występować on może w dwóch odmianach: jako mentol racemiczny lub posiadający lepsze właściwości, lewoskrętny izomer, czyli lewomentol.
Według Farmakopei Polskiej VIII mentol racemiczny to „o dobrej sypkości lub tworzący aglomeraty, krystaliczny proszek lub pryzmatyczne lub igłopodobne bezbarwne, błyszczące kryształy”, natomiast lewomentol to „pryzmatyczne lub iglaste, bezbarwne, błyszczące kryształy”. Temperatura topnienia mentolu racemicznego to ok. 34 st. C, lewomentolu ok. 43 st. C. Zarówno jedna jak i druga forma należą do substancji lotnych więc podgrzewanie celem zwiększenia rozpuszczalności jest wysoce niewskazane.