Kamica nerkowa – czym jest i jak sobie z nią radzić?30 listopada 2014

Kamica nerkowa to schorzenie, w którym w drogach moczowych występują nierozpuszczalne złogi (tzw. kamienie) powstające wskutek wytrącania się nadmiaru substancji chemicznych obecnych w moczu.

Profilaktyka kamicy nerkowej

Badania wskazują, iż 40% pacjentów doświadcza nawrotu kamicy nerkowej do 3 lat od pierwszego epizodu w przypadku braku stosowania profilaktyki[1]. Inaczej mówiąc, pacjent, który nie stosuje się do zaleceń w zakresie profilaktyki, „przyspiesza” nawroty kamicy nerkowej. Do najważniejszych sposobów pomagających zmniejszyć ryzyko nawrotu należy właściwe nawodnienie organizmu.

Przyjmowanie dużej ilości płynów jest podstawą profilaktyki niezależnie od rodzaju kamicy. Jeśli nie ma przeciwwskazań, zaleca się zwiększenie dobowej podaży płynów do 2-2,5 l, a w przypadku kamicy cystynowej nawet do 3-4 l. Duża ilość napojów zwiększa ilość wytwarzanego i wydalanego moczu (diurezę). W wyniku zwiększenia przepływu płynów przez drogi moczowe kamienie trudniej się formują, a mniejsze łatwiej ulegają wypłukaniu.

W czasie snu diureza spada (wyjątkiem są pacjenci z niewydolnością serca), mocz staje się bardziej gęsty i obfity w krystaloidy. Powoduje to lepsze warunki do powstawania kamieni. Zwiększenie ilości płynów wypijanych przed snem oraz dodatkowe podawanie środków regulujących wydzielanie moczu, działających odkażająco na drogi moczowe i normalizująco na gospodarkę koloidowo-krystaloidową moczu zapobiega tworzeniu się kamieni.

O właściwym nawodnieniu powinny pamiętać osoby aktywne fizycznie, tj. regularnie biegające, ćwiczące na siłowni itp. W czasie wysiłku fizycznego organizm traci dodatkowo od 1 do 2 l wody na godzinę. Jak wskazują badania ubytek ten nie zawsze jest uzupełniany w wystarczającym stopniu. Niedobór płynów może wynosić nawet 0,5 l. Podobne deficyty płynów mogą zaistnieć w czasie narażenia na wysoką temperaturę otoczenia, zarówno w pracy (hutnicy, górnicy), jak również w czasie wakacyjnych wyjazdów. Niewystarczające nawodnienie może nastąpić także zimą, przy przebywaniu w intensywnie ogrzanych pomieszczeniach – wówczas utratę płynów dodatkowo przyśpiesza niska wilgotność powietrza.

O zaleceniach tych szczególnie powinny pamiętać osoby z rozpoznaną kamicą nerkową – powinny uzupełniać płyny systematycznie, mierząc ilość wypijanej wody. Doskonałym miernikiem stopnia nawodnienia organizmu jest nawet orientacyjna ocena częstości i ilości oddawanego moczu. Ponadto kamicę nerkową powoduje lub przyspiesza niekorzystny odczyn moczu (zbyt kwaśny lub zasadowy). Na formowanie się złogów mogą mieć wpływ: zakażenia układu moczowego (szczególnie nawracające), zastój moczu, wady rozwojowe układu moczowego, jak również niedobór w moczu substancji przeciwdziałających kamicy oraz występowanie w moczu organicznych jąder krystalizacji[2].