Łupież – skąd się bierze, jak go leczyć?24 lipca 2013

Łupież jest problemem, który dotyczy bardzo wielu pacjentów. Bywa uciążliwy w leczeniu, a do tego zwykle powoduje u pacjentów dyskomfort psychiczny. Dlatego warto namawiać ich do podjęcia leczenia i profilaktyki.

Drobnopłatkowe złuszczanie naskórka skóry owłosionej z towarzyszącym świądem dotyczy wielu osób. W zależności od grupy wiekowej przyjmuje się różne wartości i np. w grupie 10 – 20 lat ilość pacjentów z łupieżem wynosi do 50 proc.

Podstawowe przyczyny łupieżu

Przyczyn pojawienia się łupieżu jest wiele, najczęściej jednak jest on wynikiem przesuszenia skóry. Zmiany niezapalne lokalizują się zwykle na skórze owłosionej głowy, cechują się obecnością drobnych białych łusek. Innym częstym powodem pojawienia się łupieżu jest łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS), choć niektórzy autorzy uważają go za łagodną odmianę ŁZS. Łuski przyjmują barwę białą lub żółtą, mocno przylegają do zmienionej zapalnie skóry, nawarstwiają się łojotokowe strupy. Jeszcze niedawno za najczęstszą przyczynę uznawano drożdżaka z rodziny Malassezia. De facto patogeneza łupieżu wynika z nałożenia się wielu czynników.

Co poradzić pacjentowi?

Warto zwrócić uwagę pacjenta na to, że do powstania łupieżu przyczyniają się czynniki związane z higieną i zaproponować mu zmianę nawyków. Pamiętajmy, że powstawaniu łupieżu sprzyja zbyt rzadkie lub zbyt częste mycie włosów, podrażnienie wywołane stosowanymi kosmetykami (wyprysk kontaktowy), szczególnie jeśli zawierają silnie uczulającą p-fenylenodiaminę. W stanach łagodnych schorzenia warto zaproponować pacjentowi codzienne mycie skóry głowy delikatnym szamponem w celu redukcji łojotoku i nawarstwiania warstwy rogowej naskórka.

Leczenie i profilaktyka

Na rynku dostępnych jest wiele produktów do walki z łupieżem. Można sięgnąć po szampony przeciwłupieżowe zawierające 1% pirytonian cynku, ketokonazol, siarczek selenu, czy kwas salicylowy. Duże znaczenie terapeutyczne ma zastosowanie odpowiednio dobranych produktów przeciwgrzybiczych. Do dyspozycji pozostają szampony lecznicze z cyklopiroksolaminą o szerokich właściwościach nie tylko przeciwgrzybiczych, ale i przeciwbakteryjnych i przeciwzapalnych. Warto poinformować pacjenta o zasadach stosowania szamponów przeciwłupieżowych. Należy pamiętać o dokładnym wmasowaniu produktów w skórę głowy i pozostawieniu piany na min. 5 minut, by dać czas substancjom leczniczym na zadziałanie. Najczęstszy schemat stosowania w leczeniu to 1 do 2 razy w tygodniu przez co najmniej 3 miesiące. A w profilaktyce raz w tygodniu przez 3 miesiące.

Piśmiennictwo:
1. Nowicki R.: Cyklopiroksolamina w postaci 1,5% szamponu – nowa opcja w leczeniu łupieżu. Przew. Lek. 2004, 9, 66-71
2. Ro B.I., Dawson T.L.: The role of sebaceous gland activity and scalp microfloral metabolism in the etiology of seborrheic dermatitis and dandruff. J. Investig. Dermatol. Symp. Proc. 2005 Dec;10(3): 194-197

 

autor: lek. Małgorzata Sochacka
Katedra Dermatologii i Wenerologii,
Warszawski Uniwersytet Medyczny