Jak radzić sobie ze strachem przed lataniem?

Zdaniem psychologów lęk przed lataniem jest jak najbardziej naturalnym zjawiskiem, nie jesteśmy „zaprogramowani” na taki rodzaj poruszania się w przestrzeni. Obawy przed wznoszeniem się w przestworza ma każdy, kto pierwszy raz wsiada na pokład samolotu, a co czwartemu pasażerowi  stale towarzyszy silny lęk przed lataniem. Najczęściej boimy się turbulencji, awarii silnika i  katastrofy samolotu. Do strachu przed przebywaniem na wysokości dochodzi też lęk przed zamkniętą przestrzenią, stres oraz zależność od pilota i nieznanych mechanizmów zapewniających bezpieczeństwo. I choć według wszystkich statystyk lot samolotem jest najbezpieczniejszą formą podróżowania (bezpieczniejszą nawet od jazdy rowerem), to wielu z nas rezygnuje z tej formy transportu, ponieważ fobia jest tak silna, że uniemożliwia normalne funkcjonowanie i podpowiada jedynie katastroficzne wizje.

Pokonać obawy, oswoić lęk przed lataniem

Jak w większości fobii, tak i w przypadku aerofobii skuteczna okazuje się terapia psychologiczna. Kilka ośrodków psychologicznych i firm proponuje specjalne kursy i warsztaty terapeutyczne przeznaczone dla osób zmagających się z lękiem przed lataniem. W programie takiego kursu znajdują się zarówno trening psychologiczny, jak i część techniczna – zapoznająca kursantów z zasadami aerodynamiki, opisująca proces lotu począwszy od uruchomienia maszyny poprzez start aż do lądowania. Podczas spotkania z pilotem uczestnicy kursu zapoznają się z faktami dotyczącymi pracy kontrolerów ruchu lotniczego, obsługi technicznej, szkolenia i bieżącej kontroli pilotów w zakresie ich umiejętności zawodowych i stanu zdrowia. Poznają też sam samolot, urządzenia w kabinie pilotów, wizytują hangar, rozmawiają z technikami lotniczymi. W końcu kursanci biorą udział w kilkuminutowym locie pokazowym z udziałem psychologów, lekarza i  pilotów. Wszystko to ma pomóc w pokonaniu nawet silnego lęku prze lataniem. Koszt kursu wynosi ok. 1800 złotych.

W przypadku mniejszych obaw, już sama wizyta na lotnisku pomaga. Oglądanie w czasie największego natężenia ruchu startujących i lądujących samolotów, uświadomienie sobie pewnej rutyny i „nudy” lotniskowej – uspokaja. Uspokoi również racjonalne przeanalizowanie plusów i minusów latania. Wypisanie na kartce wszystkich pozytywów związanych z planowaną podróżą samolotem, wynotowanie także tego, co tracimy rezygnując z latania i myśląc o nim negatywnie. Dobrze jest zawsze nosić listę przy sobie i przeglądać ją, kiedy dopadną nas obawy. Pomaga też rozmowa z ludźmi, którzy często latają. Warto podzielić się z nimi swoimi obawami i wysłuchać  ich rad. Wbrew pozorom entuzjastów podniebnego podróżowania jest całkiem sporo, a ich pełne zachwytu opowieści, mogą dodać odwagi.

Czasem jednak, by móc wsiąść do samolotu, trzeba wspomóc się farmakologią. Najlepiej przed planowaną podróżą porozmawiać z lekarzem i poprosić o przepisanie odpowiednich środków uspokajających.

Jeśli lęk nie jest zbyt silny, wystarczą naturalne preparaty i suplementy diety dostępne w aptekach, które mają działanie uspokajające. Specjaliści odradzają natomiast znieczulanie się alkoholem przed lub w trakcie lotu. Po pierwsze nie wiadomo, jak organizm zareaguje po spożyciu alkoholu na zmiany ciśnienia, po drugie podczas dłuższych lotów skutki jego metabolizmu mogą powodować rozdrażnienie, agresję, nasilać lęk, w każdym razie znacznie pogarszać samopoczucie.

Rady przed odlotem

Jeśli już zdecydujesz się na podroż samolotem, możesz zastosować kilka sprawdzonych rad, które pomogą pokonać stres i przetrwać lot:

- Przyjedź na lotnisko odpowiednio wcześniej. Unikniesz stresu z związanego z pospieszną odprawą,  wybierzesz sobie odpowiednie miejsce w samolocie, będzie mieć też czas na zakupy w strefie bezcłowej i lekki posiłek.

- Jeśli nie masz kłopotu z zasypianiem w podroży, przemęcz się noc przed lotem. Jest szansa, że tuż po starcie, dopadnie cię senność i prześpisz całą podróż.

- Jeśli to możliwe, postaraj się zająć w samolocie miejsce w przejściu. Będziesz mieć lepszy dostęp do personelu samolotu. Postaraj się ulokować w środkowej części maszyny, gdzie turbulencje są najmniej odczuwalne. 

- Zaufaj załodze i zgłaszaj jej wszystkie swoje wątpliwości. Stewardesy odpowiedzą na  twoje pytania i udzielą niezbędnej pomocy. 

- Podczas lotu dużo pij. Odpowiednie nawodnienie organizmu i prawidłowe krążenie pomogą zachować dobre samopoczucie.

- Co jakiś czas przespaceruj się po samolocie, a jeżeli siedzisz, często zmieniaj pozycje. To ważne zwłaszcza podczas długich podróży, bo zmniejsza ryzyko choroby zakrzepowej.

- Postaraj się zrelaksować lub zająć czymś myśli: ciekawą książką, ulubioną muzyką, rozwiązywaniem krzyżówek lub łamigłówek.