Czy dramaty Szekspira napisała kobieta?

Okazuje się, że dumę ze słynnego dramaturga deklaruje dziś 75 proc. Brytyjczyków badanych przez ośrodek Demos. Ankietowanych poproszono o ustosunkowanie się do stwierdzeń w rodzaju: „Jestem dumny z parlamentu jako symbolu Wielkiej Brytanii”. National Trust, organizacja zajmująca się konserwacją przyrody i zabytków, zdobyła 72 proc. głosów, tak samo jak siły zbrojne. Dumę z brytyjskiej flagi zadeklarowało 71 proc. badanych, a z monarchii – 68 proc. Ankietowani byli nieco mniej dumni z osiągnięć brytyjskich sportowców (58 proc.) i zespołu The Beatles (51 proc.). Na końcu znalazł się parlament z wynikiem 47 proc. Ale nad Tamizą nie brakuje też niedowiarków, którzy nie wtórują tym zachwytom.

Tajemnicza hrabina Sidney

Od mniej więcej 150 lat zastępy literaturoznawców zadają sobie pytanie, czy najwybitniejsze anglojęzyczne dramaty mogły rzeczywiście wyjść spod pióra Williama Szekspira – człowieka z tak niskim wykształceniem? Skoro więc Szekspir nie napisał swych sztuk, to kto jest ich autorem? Dotąd w odpowiedzi padały nazwiska mnóstwa kandydatów, głównie mężczyzn. Od kilku lat amerykańska pisarka Robin Williams stara się przekonać, że brytyjski wieszcz tak naprawdę był kobietą – a ściślej, nazywał się Mary Sidney Herbert, hrabiną Pembroke. Sidney – jak nazywają hrabinę jej biografowie – nie bez przyczyny podejrzewa się o napisanie rzekomych dzieł Szekspira. Siostra poety okresu elżbietańskiego sama była przecież poetką i obok królowej Elżbiety I jedną z najlepiej wykształconych kobiet w Anglii. Jej nazwisko pojawiało się już wcześniej przy okazji dyskusji o możliwym współautorstwie sztuk Szekspira.
Mimo to uczonych niełatwo przekonać o nowej, nieznanej dotychczas roli Sidney. – Już tak duża liczba kandydatów do autorstwa jest niemal dowodem na to, że żaden z nich nie jest pewniakiem – przyznaje na łamach „Newsweeka” Stanley Wells, prezes Shakespeare Birthplace Trust w Stratfordzie.

Pierwsza dama literatury

Okazuje się, że Mary Sidney miała zarówno motyw, jak i środki oraz okazję do napisania owych sztuk. W swej posiadłości w Wiltshire prowadziła salon literacki. W owym czasie nazywano ją „pierwszą liczącą się kobietą w literaturze angielskiej”. Jako osoba wszechstronnie wykształcona, dobrze znająca języki obce, właścicielka pokaźnej biblioteki, dysponowała warsztatem do stworzenia spornych dzieł. Co więcej, przy szerokich znajomościach w kręgach literackich mogła przemycać te sztuki na deski sceniczne. Może to tylko zwykły zbieg okoliczności, ale osiem pierwszych sztuk Szekspira zostało wydanych anonimowo. Trzy z nich – jak zapewnia Williams – mają prowokacyjny dopisek na tytułowej stronie, który głosi, że ich twórcami była grupa aktorska Pembroke's Men, sponsorowana przez Mary Sidney i jej męża.

Kandydatka do tytułu wieszcza

Przyjęcie założenia, że to Sidney a nie Szekspir jest autorką dramatów, pomogłoby rozwiązać wiele zagadek związanych z twórczością genialnego stradfordczyka. Wyjaśniłoby m.in., dlaczego Szekpir napisał sonety miłosne do młodego mężczyzny (wiadomo, że Sidney miała młodszego od siebie kochanka – Matthew Listera). Ponadto hrabina Sidney (1561-1621) żyła w podobnym okresie co William Szekspir – czego nie można powiedzieć o paru innych „kandydatach do tytułu wieszcza”, którym przypisuje się rzekome autorstwo dzieł barda ze Stratfordu. Edward de Vere, powszechnie uważany za najpoważniejszego kandydata, zmarł dwanaście lat przed Williamem. Jeśli zaś idzie o Christophera Marlowe'a, to upozorował on podobno swoje morderstwo w 1593 roku i uciekł z Anglii na kontynent.

Szekspir pomaga zrozumieć pacjenta

Najnowsze badania sugerują, aby lekarze sięgnęli po dzieła Szekspira i dokładnie zgłębili ich treści. To, jak donoszą naukowcy, może pomóc lekarzom zrozumieć ich pacjentów i związek między emocjami, a chorobą. Doktor Kenneth Heaton, emerytowany gastroenterolog, podkreśla, że wielu lekarzy nie zdaje sobie sprawy jak duży wpływ na dolegliwości fizyczne ma kondycja psychiczna pacjenta. Naukowiec zauważył, że związek między tym co fizyczne, a tym co emocjonalne idealnie ilustrują prace Szekspira. Doktor Heaton, specjalizujący się również w szesnastowiecznej literaturze, przestudiował dokładnie 42 największe dzieła brytyjskiego dramaturga pod kątem opisów zjawisk psychologicznych. Znalazł tam dziesiątki przykładów, jakie fizyczne objawy towarzyszą cierpieniu emocjonalnemu. Dla przykładu Hamlet z żalu po zmarłym ojcu odczuwa ogromne zmęczenie; na skutek szoku Julia odczuwa dreszcze. Naukowiec zwraca również uwagę jak cierpienie psychiczne wpływa chociażby na przytępienie zmysłów.

– Wielu lekarzy niechętnie łączy fizyczne dolegliwości z ludzkimi emocjami i stanem psychicznym pacjentów, a to powoduje opóźnienia w diagnozie, a nawet niewłaściwe leczenie schorzenia – dr Heaton wyjaśniła na łamach gazety „Medical Humanities”, która opublikowała badania.
– Dzięki studiowaniu dzieł Szekspira lekarze będą mogli być lepsi i bardziej skuteczni w swojej pracy – dodaje.