Dieta bogata w witaminę D24 września 2017

shutterstock_437585596

Witamina D należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Jest niezbędna nie tylko dla prawidłowego funkcjonowania gospodarki wapniowo-fosforowej, ale ma również wpływ na układ immunologiczny.

autorka: dr Joanna Bajerska
adiunkt w zakładzie dietetyki Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, specjalista dietetyk z zakresu żywienia człowieka

Na nieprawidłowe wysycenie witaminą D narażone są dzieci wcześnie urodzone, ludzie starsi, osoby cierpiące na nadwagę lub otyłość oraz osoby wykluczające z diety produkty pochodzenia zwierzęcego. Ponadto czynnikami ograniczającymi prawidłowe wysycenie organizmu witaminą D jest obniżona synteza skórna, choroby genetyczne oraz schorzenia nerek i wątroby. Wspomnieć należy, że rekomendowane stężenie wskaźnika zaopatrzenia organizmu w witaminę D, jakim jest 25-hydroksycholekalcyferol [25(OH)D3] powinno mieścić się w zakresie 75-125 nmol/l (30-50 ng/ml), jednak sugeruje się, by wartości te były wyższe, aczkolwiek nie powinny przekraczać najwyższego tolerowanego stężenia, czyli 250 nmol/l (100 ng/ml).

Niestety zalecane wysycenie ustroju witaminą D przez większość społeczeństwa jest nieosiągalne. Według szacunków niedobory tej witaminy mogą dotyczyć nawet 50% populacji światowej. Ważną rolę odgrywa odpowiednie nasłonecznienie (endogenna synteza w skórze dostarcza 90% tej witaminy) oraz urozmaicona dieta obfitująca w produkty naturalnie w nią bogate. Prekursorem egzogennej witaminy D jest występujący w produktach pochodzenia zwierzęcego cholekalcyferol (witamina D3) lub dostępny w drożdżach i grzybach ergokalcyferol (witamina D2).

Wraz z dietą powinniśmy dostarczać średnio 5-20 μg (200-800 IU) witaminy D. Wyższe zapotrzebowanie na tę witaminę notuje się u niemowląt, kobiet ciężarnych i karmiących, kobiet w okresie menopauzy i osób powyżej 65. r.ż. Witamina D3 w większych ilościach znajduje się w tłustych rybach i olejach z nich pozyskiwanych. Przykładowo, zawartość witaminy D3 w oleju z wątroby dorsza wynosi od 210,0 do 250,0 µg /100 g (8400-10000 IU/100 g). Mniejsze ilości tej witaminy dostarczy nam mleko i jego przetwory (od 0,1 do 1,3 µg/100 g, tj. 4-52 IU/100 g), mięso i jego przetwory (od 0,1 do 1,6 µg/100 g, tj. od 4 do 64 IU/100 g) oraz jaja (od 1,8 do 5,4 µg/100 g, tj. 72-216 IU/100 g). Z kolei zawartość ergokalcyferolu w niektórych grzybach, np. pieczarkach, wynosi od 0,2 do 30 µg/100 g, tj. 8-1200 IU/100 g. Jednak związek ten ma małą aktywność biologiczną, działa znacznie krócej i ma inny profil toksykologiczny niż cholekalcyferol. Jak już wspomniano, bogatym źródłem witaminy D3 są tłuste ryby, jednak i te w obrębie tego samego gatunku różnią się istotnie pod względem podaży witaminy D. I tak, zawartość witaminy D3 w łososiu hodowlanym jest podobna jak w łososiu atlantyckim (6,0 µg/100 g, tj. 240 IU/100 g), jednak o połowę niższa niż w łososiu łowionym na wodach Pacyfiku (13,0-25,0 µg/100 g, tj. 520-1000 IU/100 g). Zawartość witaminy D3 w śledziu bałtyckim wynosi od 6,0 do 15,0 µg (tj. 240-600 IU) /100 g produktu.

Prześlij dalej