Donosowa droga podawania leków16 marca 2017

shutterstock_173816081

Jedną z dróg podania leku jest droga donosowa. Najczęściej tą drogą podawane są leki działające miejscowo stosowane w leczeniu infekcji oraz alergii. Ze względu na dużą powierzchnię wchłaniania, dobre unaczynienie zapewniające szybkie wchłanianie, pominięcie eliminacji związanej z efektem pierwszego przejścia w wątrobie, podanie donosowe jest wykorzystywane także do aplikacji leków o działaniu ogólnoustrojowym.

autor: Waldemar Zieliński
Zakład Farmakoekonomiki, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Budowa jamy nosowej oraz związane z nią warunki fizjologiczne mają decydujące znaczenie dla depozycji leku stosowanego miejscowo oraz jego redystrybucji poprzez oczyszczanie śluzowo-rzęskowe; to z kolei wpływa na jego wchłanianie i warunkuje skuteczność leczenia. Optymalnym obszarem depozycji leków podawanych donosowo jest błona śluzowa małżowiny nosowej środkowej i przewodu nosowego środkowego. W tej okolicy dochodzi do turbulentnego ruchu powietrza wskutek zmiany kierunku przepływu z pionowego na poziomy. Dodatkowo na szybkie wchłanianie deponowanego w tej okolicy leku wpływa dobrze unaczyniona błona śluzowa z porowatym, łatwo przepuszczalnym śródbłonkiem naczyń.

Na depozycję leku w obrębie małżowiny nosowej środkowej i przewodu nosowego środkowego wpływają dwa elementy – postać leku oraz technika jego podania. Wśród metod stosowanych w celu zwiększenia wchłaniania jedną z najważniejszych jest wydłużenie czasu przebywania leku i kontaktu ze śluzówką. W tym celu stosowane są różne środki mukoadhezyjne, takie jak pochodne celulozy, alginian czy chitosan. Ograniczeniem związanym z donosową drogą podania mogą być miejscowe działania niepożądane związane z oddziaływaniem składników leku na rzęski lub błonę śluzową nosa. Podając lek donosowo należy także zwrócić uwagę na możliwość częściowej utraty dawki leku w wyniku działania oczyszczania śluzowo-rzęskowego czy w przypadku stanów zapalnych nosa na zwiększone wydzielanie śluzu, wydzieliny śluzowo-surowiczej i ropnej ograniczających wchłanianie.

Postaciami farmaceutycznymi najczęściej podawanymi drogą donosową są krople, aerozole i żele (patrz: ramka poniżej – kliknij, aby powiększyć).

ramka_donosowe

Prześlij dalej