Problemy z jelitami w kontekście alergii27 maja 2016

shutterstock_399991723a

Alergia pokarmowa to nadwrażliwość pokarmowa z towarzyszącym jej odczynem immunologicznym. Reakcje immunologiczne mogą przebiegać z udziałem immunoglobuliny E (IgE-zależne, typ I nadwrażliwości) lub mogą być od niej niezależne (IgE-niezależne). Reakcją o podłożu IgE-niezależnym jest reakcja typu II, III i IV. Typ III alergii IgE-niezależnej związany jest z produkcją przeciwciał w klasie IgG – to tzw. alergia pokarmowa IgG-zależna, nazywana alergią kompleksów immunologicznych.

dr Joanna Bajerska
adiunkt w zakładzie dietetyki Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, specjalista dietetyk z zakresu żywienia człowieka

Według ustaleń Światowej Organizacji Alergii (WAO) oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) tego typu nadwrażliwość pokarmową należy określić jako „niealergiczna nadwrażliwość pokarmowa”. Nadwrażliwość ta może stanowić przyczynę wielu przewlekłych lub nawracających objawów klinicznych, m.in.:

  • zaburzeń żołądkowo-jelitowych (manifestowanych m.in. przez uczucie pełności, wzdęcia, biegunki, zaparcia, tzw. zespół jelita drażliwego, chorobę Crohna),
  • problemów skórnych (m.in. trądzik, łuszczyca itp.),
  • zespołu przewlekłego zmęczenia,
  • chorób reumatycznych,
  • zespołu nadpobudliwości psychoruchowej,
  • autyzmu,
  • migreny,
  • depresji,

i wielu innych niepokojących objawów.

Jednak ze względu na brak uniwersalnego testu diagnostycznego, późno pojawiające się objawy i kontrowersje wokół przydatności diagnostycznej przeciwciał IgG, trudno niealergiczną nadwrażliwość pokarmową rozpoznać i podjąć właściwe leczenie. Przykładowo w badaniach prowadzonych przez Kruszewskiego i wsp. przebadano grupę zdrowych osób i stwierdzono wysokie stężenia swoistych przeciwciał IgG, dla pokarmów aż w 92% przypadków, przy czym obecność tych przeciwciał nie wiązała się z występowaniem objawów alergii pokarmowej.

Dane pochodzące z pojedynczych badań, prowadzonych w ramach Audit of the York Nutritional Laboratory Survey wskazują, że częstość występowania alergii pokarmowej IgG-zależnej wśród osób zamieszkujących Stany Zjednoczone i Europę wynosiła około 45%, dwukrotnie częściej występując u kobiet niż u mężczyzn. Prawdopodobny mechanizm powstawania tego typu alergii jest związany z tworzeniem kompleksów immunologicznych, składających się z antygenu (pokarmowego) i połączonych z nim przeciwciał i ewentualnie niektórych składników dopełniacza. Powstanie tego kompleksu uruchamia dalszą odpowiedź immunologiczną – aktywowany jest układ dopełniacza, następuje stymulacja wydzielania cytokin prozapalnych (IL-1, IL-6, TNF-a), enzymów proteolitycznych i szlaku wolnorodnikowego. W momencie znacznego nagromadzenia w ustroju tych kompleksów, rozwija się stan zapalny, któremu towarzyszy uszkodzenie otaczających tkanek. Kompleksy immunologiczne mogą również przemieszczać się do krwiobiegu i osadzać się w wielu tkankach organizmu. Jedna z hipotez dotycząca rozwoju niealergicznej nadwrażliwości pokarmowej dotyczy zwiększenia przepuszczalności bariery jelitowej (ang. leaky gut syndrome), do której dochodzi na skutek uszkodzenia rąbka szczoteczkowego enterocytów i upośledzenia połączeń ścisłych między komórkami nabłonka jelitowego. Prowadzi to do zwiększenia przepuszczalności błony śluzowej jelita, która staje się przepuszczalna dla związków wielkocząsteczkowych, w tym niestrawionych białek.

Prześlij dalej