Niedobór witaminy D26 października 2015

shutterstock_271251740

Uzupełnianie niedoborów witaminy D u osób dorosłych – kryteria wyboru właściwego preparatu.

autorka: dr hab. n. med. Marlena Broncel
Klinika Chorób Wewnętrznych i Farmakologii Klinicznej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Witamina D należy do grupy rozpuszczalnych w tłuszczach witamin i posiada szeroki wachlarz działań. Głównym jej źródłem u człowieka jest synteza skórna (80%), w mniejszym zaś stopniu (ok. 20%) pokarm. Warunkiem aktywności metabolicznej witaminy D jest hydroksylacja natywnych form: D2-ergokalcyferolu, D3-cholekalcyferolu w pozycji 1,25. Kalcytriol – 1,25(OH)2D za pośrednictwem receptora VDR (vitamin D receptor ) oraz MARRS (membrane activated rapid-response steroid-binding) reguluje procesy różnicowania apoptozy różnych typów komórek między innymi: keratynocytów, makrofagów, monocytów, komórek dendrytycznych, limfocytów, enterocytów, komórek gruczołu piersiowego.

Jeszcze do niedawna witaminę D kojarzono tylko i wyłącznie z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej, a jej niedobory z krzywicą u dzieci, a u dorosłych z osteomalacją. Obecnie wiadomo że odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu układu immunologicznego. Przyjmowanie witaminy D w okresie zwiększonej zapadalności na grypę, zmniejsza ryzyko choroby prawie o 60%. Przypuszcza się także, że chroni ona przed chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak: cukrzyca typu 1, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty, łuszczyca. Niedobory witaminy D mogą przyczyniać się do powstawania insulinooporności, a co za tym idzie – cukrzycy typu 2. Stanowią też czynnik ryzyka chorób o podłożu miażdżycowym, nadciśnienia tętniczego oraz niektórych nowotworów: piersi, prostaty, jelita grubego, nerek, płuc, trzustki. Witamina D jest niezwykle ważna dla kobiet w ciąży: chroni przed groźnym dla dziecka stanem przedrzucawkowym oraz przed przedwczesnym porodem.

Niedobory witaminy D są bardzo rozpowszechnione w populacji polskiej – zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych w każdym wieku. Uważa się, że dotyczą około 80% populacji osób powyżej 18. r.ż. Powodem jest spożywanie zbyt małej ilości produktów bogatych w witaminę D oraz tryb życia: przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach bez dostępu promieni słonecznych i powszechne używanie kremów z filtrami UV. Hipowitaminozie dodatkowo sprzyjają: otyłość, przewlekłe choroby wątroby, nerek, upośledzone wchłanianie tłuszczów z przewodu pokarmowego oraz stosowanie niektórych leków, np. glikokortykosteroidów, leków przeciwdrgawkowych. Stopień zaopatrzenia organizmu w witaminę D określa się na podstawie stężenia 25OHD w surowicy krwi, ponieważ związek ten ma znacznie dłuższy okres półtrwania oraz osiąga 1000-krotnie wyższe stężenie w surowicy niż 1,25(OH)2. W tabeli (str. 36) przedstawiono przyjęte normy stężeń 25OHD.

Prześlij dalej