Strach przed szczepionką26 maja 2015

shutterstock_102066457a

Skąd biorą się w społeczeństwie tendencje antyszczepionkowe? Weryfikujemy fakty i mity na temat szczepień ochronnych.

autorka: dr n. farm. Paulina Mączka
farmakolog

Wynalezienie szczepionki można uznać za jeden z kroków milowych nowożytnej medycyny. Immunizacja za pomocą szczepionek jest jednym z najbardziej efektywnych sposobów ograniczenia występowania chorób zakaźnych – efektywnym pod względem zdrowotnym, ale także ekonomicznym. Celem szczepień obowiązkowych jest nie tylko uzyskanie odporności indywidualnej, ale również efektu populacyjnego, który polega na zminimalizowaniu ryzyka zakażenia u osób podatnych (lub niezaszczepionych), z uwagi na dużo mniejsze ryzyko kontaktu z osoba zakażoną. Tymczasem coraz większe grono rodziców nie zgadza się na podawanie dzieciom szczepionek. Powstały nawet organizacje (np. STOPNOP), które widzą w nich duże zagrożenie dla zdrowia i dlatego stanowczo odradzają ich stosowanie.

Poniżej przedstawiam kilka najczęstszych argumentów przytaczanych przez przeciwników szczepień – argumentów, które czasami są błędne, a niekiedy wymagają odpowiedniego komentarza i przedstawienia naukowych doniesień medycznych w tym zakresie. Rozmawiając w aptece z rodzicami mającymi obiekcje odnośnie słuszności i celowości szczepień, postarajmy się obiektywnie i rzetelnie przedstawić argumenty świadczące o korzyściach płynących z immunizacji. Korzystając z naszej najlepszej wiedzy medycznej i farmaceutycznej, podpierając się dodatkowo dowodami naukowymi, dołóżmy starań, aby odpowiedzieć na ich wątpliwości i uspokoić ich obawy.

1. „Szczepionki nie dają gwarancji, że dziecko nie zachoruje. Zaszczepieni ludzie też chorują, co oznacza, że szczepionki nie działają.”
Oczywiście osoba, która poddała się szczepieniu, może ulec zakażeniu wirusem, ale przechodzi wówczas subkliniczne stadium choroby bez niebezpiecznych dla zdrowia objawów. Szczepiąc dzieci chronimy nie tylko je same, dzięki zaszczepieniu odpowiednio dużego odsetka osób wytwarza się odporność zbiorowa zapewniająca ochronę większej społeczności, zwłaszcza osobom, które nie mogą być szczepione z powodu przeciwwskazań, zbyt młodego wieku lub ciąży.

2. „Istnieje wiele przeciwwskazań do szczepień, o których lekarze i farmaceuci nie informują pacjentów.”
Jeśli chodzi o przeciwwskazania do szczepień to dotyczą one szczepionek „żywych” (zawierających atenuowane wirusy), które nie powinny być stosowane tylko przez określone grupy osób. Należą do nich chorzy w trakcie chemioterapii lub radioterapii, pacjenci podlegający leczeniu immunosupresyjnemu, osoby z wrodzonymi niedoborami odporności komórkowej, kobiety w ciąży. Lekarz również może podjąć decyzję o czasowym odroczeniu szczepienia wtedy, gdy pacjent cierpi na choroby okresowe związane z infekcją i kaszlem, katarem lub wysoką gorączką.

3. „Podawanie szczepionek narusza naturalną barierę ochronną, jaką stanowią błony śluzowe i skóra, czyli niweluje naturalne systemy odpowiedzialne za utrzymanie odporności organizmu.”
Szczepionki stymulują układ immunologiczny poprzez wywoływanie aktywnej, długotrwałej odpowiedzi immunologicznej. Immunizacja czynna organizmu po podaniu szczepionki odbywa się za pośrednictwem odpowiedzi komórkowej (udział komórek T) oraz humoralnej (przeciwciała wytwarzane przez komórki B). Wytworzona w wyniku szczepienia odporność swoista czynna stanowi efektywną tarczę do ochrony przed patogenami.

Prześlij dalej