Bezpieczeństwo stosowania ASA28 listopada 2013

bezpieczenstwo-stosowania-asa

Jak wyglądają kwestie bezpieczeństwa stosowania kwasu acetylosalicylowego w terapii przeciwpłytkowej? Obawy lekarzy i pacjentów dotyczące działań niepożądanych są, w wielu przypadkach, nieuzasadnione.

Jednym z leków przeciwpłytkowych o najlepiej udokumentowanym działaniu klinicznym jest kwas acetylosalicylowy (ASA). Warto pamiętać, że płytki krwi krążą w krwioobiegu w stanie nieaktywnym. Czynniki uszkadzające śródbłonek (w tym proces miażdżycowy, wysokie ciśnienie, hiperglikemia, a także zwolniony przepływ krwi oraz niektóre bodźce chemiczne) aktywują triadę zjawisk obejmującą adhezję, sekrecję oraz agregację. Nadmierna aktywność płytek krwi decyduje o wzmożonym przyleganiu do uszkodzonego śródbłonka i tworzeniu agregatów, które zmniejszają średnicę naczynia krwionośnego.

ASA w profilaktyce

Stosowanie małych dawek ASA (75–150 mg) w profilaktyce wtórnej incydentów sercowo-naczyniowych jest dzisiaj bezdyskusyjne. Wyniki dostępnych metaanaliz wskazują jednoznacznie, że ASA stosowany w takich sytuacjach o ok. 20 proc. zmniejsza ryzyko wystąpienia kolejnego zawału serca, udaru mózgu oraz przemijającego niedokrwienia mózgu bez względu na wiek oraz płeć pacjenta. Z kolei w profilaktyce pierwotnej, stosowanie ASA należy rozważyć u pacjentów z cukrzycą oraz 10-letnim ryzykiem sercowo-naczyniowym przekraczającym 10 proc. Sugestia ta dotyczy mężczyzn powyżej 50. roku życia oraz kobiet powyżej 60. roku życia, z co najmniej jednym czynnikiem ryzyka, takim jak:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • nikotynizm,
  • dyslipidemia,
  • albuminuria,
  • rodzinna historia incydentów sercowo-naczyniowych.

Mechanizm przeciwpłytkowego działania ASA, związany z hamowaniem aktywności cyklooksygenazy typu 1 (COX-1), generuje obawy dotyczące potencjalnego ryzyka wystąpienia powikłań krwotocznych oraz ryzyka uszkodzenia przewodu pokarmowego. Warto jednak zwrócić uwagę, że w populacji ogólnej ryzyko to jest niskie, natomiast w praktyce możemy spotkać się z pacjentem, u którego czynniki ryzyka, jak i równocześnie stosowane leki, mogą je potęgować. U pacjentów, u których istnieją wskazania do podawania ASA, korzyść z jego podawania przekracza potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

I tak, jak już wspomniano, u pacjentów w ramach wtórnej prewencji incydentów sercowo-naczyniowych rekomenduje się przewlekłe stosowanie ASA. Do najważniejszych czynników, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania ASA, w szczególności ze strony przewodu pokarmowego, zaliczamy:

  • wiek pacjenta powyżej 65. roku życia,
  • choroba wrzodowa w wywiadzie,
  • jednoczesne przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych i/lub leków przeciwkrzepliwych,
  • nadużywanie alkoholu,
  • aktywna infekcja Helicobacter pylori.

Prześlij dalej