Kamica układu moczowego – objawy i postępowanie3 października 2013

kamica-ukladu-moczowego-objawy-i-postepowanie

Kamień nerkowy pozostaje zwykle bezobjawowy aż do momentu gdy przemieści się do miedniczki nerkowej lub moczowodu. Powoduje to zablokowanie odpływu moczu z nerki, co z kolei wywołuje masę nieprzyjemnych objawów.

Klasyczne objawy kolki nerkowej to bardzo silny napadowy ból okolicy lędźwiowej zlokalizowany jednostronnie, zazwyczaj promieniujący do krocza, cewki moczowej, pęcherza moczowego w zależności od miejsca zablokowania moczowodu. Krwiomocz lub krwinkomocz prawie zawsze towarzyszy napadom kolki nerkowej, jednak może on być nieobecny nawet w 15 proc. przypadków.

Podczas napadu kolki nerkowej mogą wystąpić także wymioty, nudności, a nawet objawy niedrożności jelit. Podczas przemieszczania się kamienia przez moczowód dochodzi do zablokowania odpływu moczu z nerki i jego zastoju powodującego napięcie torebki nerkowej. Przemieszczający kamień dodatkowo podrażnia moczowód w miejscu jego zablokowania, powodując wzmożenie fali perystaltycznej moczowodu. Pacjenci zwykle są niespokojni, nie mogą znaleźć dla siebie wygodnej pozycji.

Atakowi kamicy może towarzyszyć niewielka gorączka i leukocytoza. W przypadku pacjentów z wysoką gorączką, silnymi nawrotowymi dolegliwościami bólowymi, znaczną leukocytozą, ropomoczem, zaawansowaną cukrzycą lub, u pacjentów z jedyną nerką, może okazać się konieczna pilna hospitalizacja i doraźna interwencja urologa.

Postępowanie i leczenie

W przypadku pacjentów bez istotnych obciążeń internistycznych, z nawrotowymi niewielkimi dolegliwościami bólowymi, bez gorączki diagnostykę można poprowadzić ambulatoryjnie. Jeśli farmaceuta ma podejrzenie, że objawy pacjenta wskazują na kamicę nerkową, warto zasugerować wizytę lekarską. Kamienie do 5 mm wielkości mają szansę być wydalone w sposób naturalny, jednak większe mogą wymagać interwencji urologicznej, więc konieczna jest opieka lekarska.

W przypadku kolki nerkowej można zaproponować pacjentowi dodatkowe wsparcie farmakologiczne. Najskuteczniejsze są niesterydowe leki przeciwzapalne. Udowodniono ich lepszy efekt przeciwbólowy w porównaniu do opioidów. Dodatkowo powinny zostać podane leki rozkurczowe, ewentualnie przeciwgorączkowe czy moczopędne. Ważne jest dopilnowanie dalszej diagnostyki ze względu na duże ryzyko nawrotu (nawet jeżeli pacjent samoistnie wydali złóg). Podstawą diagnostyki są: USG nerek, RTG przeglądowe jamy brzusznej, badanie ogólne moczu, poziomu kreatyniny w surowicy. W dalszej kolejności urografia dożylna lub tomografia komputerowa.

Profilaktyka

Warto pamiętać, że w zapobieganiu kamicy bardzo ważna jest profilaktyka. Zaleca się nawadnianie: ok 1,5 do 2 l. dziennie, popijane małymi porcjami, co wspomaga diurezę i utrudnia formowanie się kamieni. W ramach profilaktyki można także wspomagać diurezę ziołami lub suplementami.

 

autorzy:
lek. med. Michał Puszyński
dr hab. n. med. Marcin Słojewski
Katedra i Klinika Urologii i Onkologii Urologicznej
Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego

lek. med. Katarzyna Luterek-Puszyńska
Katedra i Klinika Ginekologii Operacyjnej
i Onkologii Ginekologicznej Dorosłych i Dziewcząt
Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego

 

Prześlij dalej