Co może się wydarzyć latem w aptece? Pierwsza pomoc19 czerwca 2013

co-moze-sie-wydarzyc-latem-w-aptece-pierwsza-pomoc

W pracy często zdarza się, że spotykamy się z sytuacjami, w których musimy zareagować, gdy osoba obecna w aptece np. nagle zasłabnie. Bywa, że w takich sytuacjach nie wiemy, jak postąpić. Jak wygląda schemat działania w pierwszej pomocy?

Ze względu na to, że farmaceuci cieszą się autorytetem i powszechnym zaufaniem społeczeństwa, a apteki przez wzgląd na sprzedaż leków kojarzone są z pierwszą pomocą, często osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego przychodzą do placówki zwracając się o pomoc do farmaceuty. W poniższym artykule radzimy, co robić w takich przypadkach.

Istnieje stały schemat postępowania, w każdej sytuacji taki sam, który pozwala działać skutecznie i bezpiecznie. Składa się on z następujących elementów:

  • Zabezpieczenie miejsca wypadku.
  • Ocena stanu poszkodowanego.
  • Wezwanie wykwalifikowanej pomocy.
  • Udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanemu.

Na początku warto rozejrzeć się, czy w okolicy nie znajdują się ostre lub ciężkie i niestabilne przedmioty, które mogą stanowić zagrożenie nie tylko dla poszkodowanego, ale również dla osoby niosącej pomoc. Tego typu przedmioty warto odsunąć na bezpieczną odległość.

Kolejnym krokiem jest ocena stanu poszkodowanego. W przypadku osób nieprzytomnych składają się na nią:

  • ocena przytomności,
  • udrożnienie dróg oddechowych,
  • kontrola oddechu,
  • wezwanie pomocy medycznej.

Zaczynamy od sprawdzenia przytomności poprzez poklepanie poszkodowanego po ramieniu i próbujemy nawiązać kontakt słowny.

Osoba nieprzytomna

Gdy osoba nie zareaguje, przyjmujemy, że jest to osoba nieprzytomna. Wówczas trzeba ułożyć jedną swoją dłoń na czole poszkodowanego, zaś drugą na żuchwie i odchylić głowę poszkodowanego do tyłu (aż do przyjazdu pogotowia powinniśmy ją utrzymywać w tej pozycji). Zapewnia to drożność dróg oddechowych. Kontrolujemy oddech korzystając z zasady trzech zmysłów:

  • Słyszę – nasze ucho powinno być w pobliżu nosa poszkodowanego. Nasłuchujemy przez 10 sekund.
  • Czuję – na naszym policzku możemy wyczuć ciepło i powiew wydychanego powietrza.
  • Widzę – obserwujemy jednocześnie klatkę piersiową i brzuch poszkodowanego.

Po upewnieniu się, czy poszkodowany oddycha (czy nie) wzywamy pomoc medyczną – tel. 999 lub 112.
W przypadku braku oddechu po wezwaniu pogotowia natychmiast rozpoczynamy podstawowe podtrzymywanie życia (czyli resuscytację krążeniowo-oddechową) w cyklu 30 ucisków – 2 wdechy.

 

co-moze-sie-wydarzyc-latem-w-aptece-pierwsza-pomoc-1

Osoba przytomna

Najczęściej jednak udzielamy pomocy osobom, które są przytomne i odczuwają jedynie różne niepokojące dolegliwości.

Jeżeli jest to osoba przytomna to warto zapytać, co się stało, co ją boli i czy cierpi na jakieś przewlekłe schorzenia. Po zorientowaniu się w sytuacji przychodzi czas na decyzję, czy należy wezwać pogotowie, czy wystarczy nasza doraźna pomoc. Jeżeli jest to np. osoba, która się przewróciła i ma drobne skaleczenia czy otarcia, to wystarczy przemyć je wodą i zabezpieczyć jałowym opatrunkiem.

W przypadku większych zranień połączonych z silnym krwawieniem zewnętrznym, w pierwszej kolejności nakazujemy poszkodowanemu uciśnięcie miejsca krwawienia oraz prosimy go, aby usiadł lub się położył.

Zabezpieczamy się przed kontaktem z krwią poprzez założenie rękawiczek i wykonujemy opatrunek uciskowy na miejsce zranienia. Składa się on z gazy opatrunkowej i warstwy uciskającej (np. zwiniętego bandaża), które przywiązujemy bandażem dzianym – nigdy elastycznym!

Omdlenie

Może się również zdarzyć, że będziemy mieć do czynienia z omdleniem, czyli krótkotrwałą utratą przytomności spowodowaną zbyt małą ilością tlenu dostarczaną z krwią do mózgu. Zwykle powodem jest osłabienie organizmu połączone ze „sprzyjającymi” warunkami np. dusznym, gorącym powietrzem w upalny dzień.

W sytuacji, gdy na naszych oczach osoba (bez urazów) osunie się na ziemię, należy ułożyć ją na plecach i unieść jej nogi do góry. Zwykle pomaga to w ciągu kilku, kilkunastu sekund i poszkodowany odzyskuje przytomność. Wówczas prosimy, aby osoba stopniowo usiadła, a następnie, jeśli czuje się już na siłach, spróbowała wstać. Wszelkie działania typu: klepanie po policzkach, polewanie wodą nie są zalecane, dlatego że nie zlikwidują przyczyny omdlenia (nie mają żadnego wpływu na zwiększenie ilości krwi z tlenem dopływającej do mózgu), a mogą spowodować dyskomfort u poszkodowanego. Jeżeli jednak stan poszkodowanego nadal nas niepokoi, to należy wezwać pogotowie.

W czasie oczekiwania na przyjazd karetki warto z poszkodowanym rozmawiać i zapewnić mu komfort termiczny – w miarę możliwości okryć foliowym kocem termicznym, bluzą czy płaszczem.

Atak serca

Do apteki często przychodzą osoby w podeszłym wieku. Możemy więc się spotkać z charakterystycznymi dla tych osób dwoma nagłymi stanami: atakiem serca i udarem mózgu. Atak serca jest definiowany jako nagłe dolegliwości związane z sercem. Może to być zawał, ale również np. tętniak rozwarstwiający aorty, którego objawy bardzo przypominają te towarzyszące zawałowi. Poszkodowany będzie się uskarżał na gniotący, piekący ból za mostkiem, który może promieniować w inne okolice ciała: w górę do żuchwy, w dół do żołądka, w kierunku lewej ręki. Dodatkowo poszkodowany może być blady, mieć sine usta i paznokcie (co wynika z nieprawidłowej pracy serca wywołanej zaburzeniem jego pracy), często zaobserwujemy również pot na czole i nad górną wargą, jak też silne uczucie lęku. Na miejscu zdarzenia nie możemy stwierdzić dokładnej przyczyny objawów i zawsze wzywamy pogotowie. Do przyjazdu zespołu ratunkowego poszkodowany przytomny powinien oczekiwać w wygodnej pozycji półsiedzącej, czyli lekko odchylonej do tyłu (należy mu zapewnić oparcie pod plecy), co ułatwi mu oddychanie.

Udar mózgu

Udar mózgu, potocznie nazywany wylewem (mimo że wylewy stanowią tylko ok. 20% wszystkich udarów), jest zaburzeniem czynności mózgu wynikającym wyłącznie z przyczyn naczyniowych. Najczęstsze objawy udaru to drętwienie lub bezwład całej połowy ciała, ręki lub nogi. Poszkodowany może mówić niewyraźnie, mieć zawroty głowy i zaburzenia równowagi. Kiedy poprosimy go, aby się uśmiechnął, zauważymy, że podnosi się tylko jeden kącik ust. Postępowanie w przypadku udarów jest analogiczne, jak przy ataku serca.

Wstrząs anafilaktyczny

Anafilaksja jest to uogólniona, gwałtowna reakcja alergiczna objawiająca się między innymi wystąpieniem pokrzywki, świądem, trudnościami w oddychaniu i czasem gwałtownym spadkiem ciśnienia. W przypadku podejrzenia wstrząsu anafilaktycznego zaleca się postępowanie zgodne z opisanym wcześniej schematem.

Jeżeli wiemy, co było powodem reakcji, należy jak najszybciej usunąć alergen z otoczenia poszkodowanego. W przypadku utraty przytomności należy dbać o drożność dróg oddechowych oraz wezwać pogotowie.

Uwaga!

Pamiętajmy, że poszkodowanemu nie należy podawać żadnych leków, chyba że poszkodowany dysponuje swoimi lekami przepisanymi przez lekarza, który nakazał mu ich użycie w sytuacji ataku choroby. Jednak, nawet jeśli lek zmniejszy dolegliwości, poszkodowany powinien poczekać na przyjazd karetki. Do tego czasu rozmawiamy z poszkodowanym i uspokajamy go.

Więcej na: www.kursypck.pl

 

autorzy: Wojciech Seydel,
Kierownik Mazowieckiego Ośrodka Szkoleniowego PCK
Agnieszka Skura,
Instruktor Pierwszej Pomocy PCK

Prześlij dalej