Rola antyoksydantów w pielęgnacji skóry problemowej31 maja 2013

Walka z wolnymi rodnikami to dziś jedno z podstawowych zadań pielęgnacji  antystarzeniowej – uszkodzenia oksydacyjne prowadzą bowiem do zmian DNA, osłabiają strukturę i gęstość skóry oraz niszczą barierę naskórkową. Zastosowanie skutecznych antyoksydantów jest szczególnie ważne w wypadku cery  problemowej (np. wrażliwej, z trądzikiem różowatym czy naczynkowej). Jej prawidłowe funkcjonowanie jest zaburzone i wolne rodniki sieją w niej prawdziwe  spustoszenie.

Wiele mówi się na temat roli antyoksydantów w segmencie anti-aging, mniej o tym,  jak są ważne w codziennej pielęgnacji cer problemowych. Mechanizmy obronne np. skóry wrażliwej, przesuszonej czy naczynkowej są słabsze,  a jednocześnie na skutek schorzeń skórnych maleją naturalne zdolności  antyutleniające organizmu, wobec czego wskazane jest dodatkowe wsparcie z  zewnątrz – bezpiecznymi dermokosmetykami.

Poniżej przedstawiony zostanie mechanizm powstawania wolnych rodników oraz ich  wpływ na stan skóry, zwłaszcza tej z problemami.

Działanie wolnych rodników

Materiał genetyczny wszystkich organizmów narażony jest na działanie czynników mających zdolność modyfikacji chemicznej struktury DNA. Należą do nich przede  wszystkim wolne rodniki generowane m.in. w skutek działania promieniowania ultrafioletowego czy też zanieczyszczeń powietrza oraz przez różnorodne  substancje chemiczne. Głównymi uszkodzeniami DNA pojawiającymi się w wyniku działania promieniowania ultrafioletowego są uszkodzenia oksydacyjne oraz tzw.  fotouszkodzenia, czyli powstawanie dimerów pirymidynowych oraz fotoproduktów 6-4. Ten pierwszy rodzaj uszkodzeń polega na reakcji aktywnych form tlenu z  resztami cukrowymi lub zasadami nukleinowymi. Oddziaływania te mogą powodować  powstawanie wiązań między nićmi DNA i w efekcie doprowadzać do ich pęknięcia.  Powoduje to śmierć komórki.

Promienie UVB i UVA stymulują w naskórku wydzielanie interleukiny 1 (IL-1)  pośredniczącej w powstawaniu reakcji zapalnej.

W skórze właściwej dochodzi do zwiększonej syntezy i wzrostu aktywności  metaloproteinaz rozkładających włókna kolagenowe, co doprowadza do zmniejszenia  gęstości i utraty właściwości tkanki podporowej skóry. Zarówno bezpośrednie  działanie UV, jak i generowane przez nie wolne rodniki uszkadzają elementy  bariery naskórkowej. Degradacji ulegają składniki cementu międzykomórkowego  warstwy rogowej (nienasycone lipidy) oraz zmniejsza się aktywność gruczołów  łojowych. W przypadku cer suchych powoduje to pogorszenie bilansu wodnego skóry.

Wolne rodniki uwalniane są zarówno w atmosferze, jak i wewnątrz komórek, np. w  mitochondriach. Cząstki te działają na ogół, jak bardzo agresywne utleniacze  niszczące różne struktury skóry i naskórka.

Paradoksalnie wraz z wiekiem oraz w przebiegu różnych schorzeń skóry maleje  sprawność własnych systemów antyutleniających organizmu (np. enzymów katalazy i  dysmutazy ponadtlenkowej SOD) i skóra traci zdolność do samoregeneracji  uszkodzeń.

Efektem stresu oksydacyjnego są:

  • zaburzenie prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego skóry,
  • hamowanie rozwoju/różnicowania keratynocytów,
  • uszkodzenia błon biologicznych (peroksydacja lipidów) i związany z tym rozpad  komórek naskórka, a w konsekwencji przyspieszenie elastozy skóry,
  • zmiany w aktywności istotnych dla prawidłowego funkcjonowania komórki enzymów,  receptorów błonowych i białek transportowych (kanały jonowe),
  • degradacja kolagenu poprzez aktywację MMP-1, stanowiącego główny budulec zdrowej skóry, swoiste rusztowanie, które – niszczone i niezdolne do regeneracji – prowadzi do starzenia się skóry, przy nadmiernej produkcji włókien  elastycznych – włókna kolagenowe i elastyczne ulegają zbijaniu się,
  • skurcz naczyń krwionośnych w skórze, zmniejszenie transportu tlenu i  substancji odżywczych, zaburzenia mikrokrążenia,
  • większa zdolność do występowania łuszczycy – sprzyja pojawieniu się pierwszych zmian lub zaostrza objawy istniejącej choroby,
  • spowolnienie procesu gojenia się ran,
  • nasilenie objawów trądziku,
  • przyspieszenie wypadania włosów,
  • indukcja procesów nowotworzenia oraz przyspieszenia zaprogramowanej śmierci komórek skóry (apoptozy).

Dermatolodzy i pacjenci obserwują zwiększoną utratę wody (TEWL), suchość skóry, podatność na podrażnienia i wrażliwość na czynniki środowiskowe oraz przyspieszone tworzenie się zmarszczek.

Wolne rodniki w rozwoju cery naczyniowej i trądziku różowatego

Skórę naczyniową cechuje m.in. duża wrażliwość na czynniki środowiskowe (promienie UV, wolne rodniki, wiatr, wysoką temperaturę, niewłaściwą dietę). Stres związany z działaniem wolnych rodników wpływa na czynność naczyń krwionośnych skóry, które zmieniają swoją strukturę i funkcje. Etiopatogeneza trądziku różowatego (rosacea) nie została dostatecznie wyjaśniona.

Chociaż opisano szereg czynników, które prawdopodobnie u osób predysponowanych genetycznie, mogą wywołać objawy choroby lub spowodować jej zaostrzenie. Najnowsze doniesienia sugerują, że u podstaw wszystkich mechanizmów biorących udział w patogenezie rosacea leżą zaburzenia odpowiedzi immunologicznej.

Wśród mechanizmów patogenetycznych w trądziku różowatym za najistotniejsze uznano m.in. działanie reaktywnych form tlenu (ROS). W badaniach wykazano zwiększoną aktywność ROS w próbkach skóry pobranych od chorych na rosacea w stosunku do aktywności obserwowanej w próbkach od osób zdrowych.

Promieniowanie UV, generując ROS, aktywuje przekazywanie sygnałów w komórkach naskórka, które indukują cytokiny prozapalne poprzez TNF-α. Ponadto ROS stymulują fibroblasty oraz modyfikują ekspresję metaloproteinaz (MMPs) i ich tkankowych inhibitorów (TIMPs). Dlatego też zwiększona aktywność ROS w skórze może podtrzymywać reakcje zapalne i przyczynia się do degradacji macierzy międzykomórkowej skóry, prowadząc do rozwoju procesów zapalnych w skórze.

Antyoksydanty w pielęgnacji cery problemowej

Ze względu na szereg niekorzystnych działań ROS istotne jest uwzględnienie w pielęgnacji skóry preparatów zawierających antyoksydanty. Przedstawiamy kilka z najsilniej działających antyoksydantów we współczesnej kosmetologii oraz dermokosmetyki, w których je wykorzystano.

Tioprolina (tymonacyk) czyli kwas tiazolidyno-4-karboksylowy, jest metabolizowana do cysteiny, która wchodzi w skład białek włosów, naskórka, paznokci (białko keratyna) i glutationu. Glutation jest silnym antyoksydantem, umożliwia detoksykację i jest źródłem wielu istotnych w funkcjonowaniu organizmu metabolitów. Tioprolina pełni liczne funkcje w organizmie, stosowana doustnie działa przeciwmiażdżycowo, obniża stężenie lipidów we krwi, chroni wątrobę, nerki i serce przed stłuszczeniem; działa żółciopędnie, rozkurczowo; ochronnie na miąższ wątroby; poprawia strukturę i pobudza wzrost oraz regenerację naskórka, włosów i paznokci; posiada właściwości przeciwtrądzikowe i przeciwłuszczycowe.

Zgłoszony do opatentowania kompleks tiotainy i tioproliny znalazł się m.in. w kremie nawilżająco-wzmacniającym SPF 20 Pharmaceris N Vita-Capilaril, przeznaczonym do pielęgnacji cery naczynkowej. Ponadto w jego formule zastosowano składniki nawilżające (wosk z oliwek i gliceryna), wzmacniające barierę naskórkową (ekstrakt ze złotej algi) i witaminę PP, która wzmacnia naczynia krwionośne, by przeciwdziałać rumieniowi, zmniejszać nadreaktywność skóry naczynkowej na czynniki zewnętrzne i chronić ją przed uszkodzeniami wywołanymi wolnymi rodnikami.

Ergotioneina jest egzogennym aminokwasem i skuteczną substancją antyrodnikową, która – reagując z różnorodnymi formami ROS – pomaga chronić struktury komórkowe przed uszkodzeniami. Jest najszybciej wykorzystywanym przez komórki skóry antyoksydantem. Pełni także funkcję podobną do karnityny – transportuje substancje odżywcze do wnętrza mitochondriów. Dodatkowo, obniża też poziom TNF-α: substancji w dużej mierze odpowiedzialnej za stan zapalny wywołany promieniami UVB. Ergotioneina może też chronić przed powstawaniem przebarwień posłonecznych. W preparatach kosmetycznych w połączeniu z tioproliną stanowi synergiczny kompleks antyoksydacyjny.

Sylimaryna stanowi kompleks flawonolignanów pochodzenia roślinnego. Pozyskiwany jest z łupin nasiennych ostropestu plamistego. Jako lek ma działanie rozkurczowe, żółciotwórcze i żółciopędne, obniża stężenie cholesterolu we krwi i hamuje wytrącanie się blaszek miażdżycowych. Stosowana w pielęgnacji skóry wykazuje działanie przeciwzapalne, detoksykujące oraz stabilizujące strukturę błon komórkowych. Najnowsze badania wykazały jej działanie rozjaśniające. Jest silnym antyutleniaczem neutralizującym nadtlenki.

Stosowana w preparatach kosmetycznych w połączeniu z tioproliną stanowi synergiczny kompleks antyoksydacyjny. Naukowcy pracujący nad preparatami z marki Pharmaceris wykorzystali ten wyjątkowy składnik m.in. w Żelu myjącym kojącym zaczerwienienia Pharmaceris N Puri-Capilium, który usuwa makijaż i zanieczyszczenia bez podrażniania i wysuszania skóry. Przy skórze naczynkowej, zaczerwienionej, przesuszonej z tendencją do łuszczenia i szorstkości bardzo dobrze sprzedającym się preparatem jest także bogaty w sylimarynę oraz dodatkowo witaminę E (tokoferol) Intensywny krem odżywczy do twarzy Pharmaceris N Nutri-Capilaril. Ma on bogatą formułę (z 4% zawartością naturalnych dermo-lipidów, w tym masła Shea oraz specjalnej frakcji lanoliny), dzięki czemu wzmacnia naturalną barierę ochronną skóry, zapobiegając odwodnieniu naskórka, łagodzi łuszczenie i przesuszenie.

Wykorzystana w recepturze mikronizowana diosmina wzmacnia naczynka krwionośne, zwiększając ich elastyczność i odporność na czynniki zewnętrzne, a także redukuje zaczerwienienie. Z kolei w przypadku osób z trądzikiem różowatym, ze skłonnością do zaczerwienień, trwałego oraz napadowego rumienia i zmian grudkowo-krostkowych korzystne działanie wykazuje Multikojący krem do twarzy SPF 15 Hydro-Rosalgin do skóry tłustej, mieszanej i wrażliwej z trądzikiem różowatym.

Zawiera połączenie sylimaryny z kwasem hialuronowym, dzięki czemu neutralizuje wolne rodniki oraz utrzymuje równowagę hydrolipidową skóry. Dodatkowo niacynamid w stężeniu 2% wpływa korzystnie na produkcję ceramidów, wzmacniając barierę lipidową naskórka oraz zmniejszając zaczerwienienia i tendencję do nadwrażliwości skóry na czynniki zewnętrzne. Działa przeciwzapalnie, zmniejsza nadmierną produkcję sebum i zwęża pory, a dzięki alantoinie łagodzi podrażnienia i koi skórę.

Witamina E i C

Witamina E (tokoferol) jest doskonałym inhibitorem wolnych rodników i antyutleniaczem. Witamina E łatwo wbudowuje się w struktury błony komórkowej i lipidów cementu międzykomórkowego naskórka i tam pełni funkcję naturalnego czynnika przeciwrodnikowego. Jest tzw. antyoksydantem pierwszorzędowym.

Witamina C (antyoksydant drugorzędowy) neutralizuje wolne rodniki z cząsteczek witaminy E, dzięki czemu może ona na nowo je wychwytywać. Obie witaminy stanowią optymalnie działający duet zapobiegający uszkodzeniom skóry. Obydwie witaminy zawiera Aktywny krem przeciwzmarszczkowy SPF 10 Pharmaceris N Magni-Capilaril – przeznaczony do pielęgnacji cery dojrzałej, ze skłonnością do podrażnień, zaczerwienień i tendencją do rozszerzonych naczynek. Dodatkowo w formule zamknięto aktywne składniki przeciwzmarszczkowe (m.in. wysokoskoncentrowane peptydy) i rozjaśniające (połączenie chlorofilu z witaminą B3), a także łagodzące (alantoina i masło Shea).

Nie tylko pielęgnacja

Prawdziwą bombą antyoksydacyjną wśród produktów Pharmaceris jest zgłoszony do patentu Nawilżający fluid antyoksydacyjny z sylimaryną. Oprócz sylimaryny zawiera on tokoferol (witaminę E) oraz tioprolinę. Dzięki temu intensywnie neutralizuje wolne rodniki i zabezpiecza skórę przed niekorzystnym działaniem czynników zewnętrznych, sprawiając, że jest ona odstresowana i mniej podatna na podrażnienia i przesuszenia.

Fluid intensywnie nawilża głębsze warstwy naskórka, doskonale wyrównuje koloryt cery i maskuje jej niedoskonałości bez efektu maski. Lekka konsystencja fluidu oparta jest na zaawansowanej technologii SoFTBase, nie obciąża skóry oraz nie zatyka porów, pozwalając jej oddychać. Fluid zawiera też – co ważne w kontekście walki z wolnymi rodnikami – fotostabilne filtry UVA i UVB SPF 20.

Dermokosmetyki przyszłości

Skuteczne antyoksydanty to niezbędny składnik w dzisiejszej kosmetologii i wszyscy producenci – także dermokosmetyków – będą na niego kłaść coraz większy nacisk. Na szczęście są już na rynku doskonałe przeciwutleniacze – ich skuteczność zależy jednak od aktywnych i stablinych formuł, odpowiednich stężeń oraz otoczenia lub połączenia z innymi składnikami. Ważnym kierunkiem jest też – zwłaszcza w wypadku cer problemowych – łączenie intensywnego działania antyoksydacyjnego z maskowaniem niedoskonałości makijażem. Takie produkty, jak fluidy antyoksydacyjne Pharmaceris, zapewniają pacjentom duży komfort na co dzień, a zarazem są krokiem naprzód w codziennej pielęgnacji i walce z wolnymi rodnikami.

 

Prześlij dalej