Rola farmaceuty w leczeniu zakażeń i stanów zapalnych oka17 grudnia 2012

Spojówka może być skolonizowana florą bakteryjną skóry, nie dając żadnych objawów, a u dzieci i młodzieży infekcyjne zapalenie spojówek rozwija się w wyniku przeniesienia bakterii z górnych dróg oddechowych bądź kontaktu z rówieśnikami nosicielami lub chorymi

Bakteryjne zapalenie spojó­wek najczęściej wywołują Streptococcus pneumonie, Streptococcus pyogenes, Staphy­lococcus aureus, Haemophilus influence, Neisseria meningitidis, Pseudomonas aeruginosa i inne pa­łeczki Gram ujemne. Często pacjen­ci nie zasięgają porady lekarskiej, lecz przychodzą do apteki z prośbą o dobranie im odpowiedniego preparatu. Kryterium wyboru an­tybiotyku i prognozowania skutecz­ności klinicznej stosowane przez farmaceutę to parametry PK/PD, takie jak oddziaływanie pomiędzy antybiotykiem a drobnoustrojem, występowanie efektu postantybio­tykowego, zmiany stężenia leku w surowicy krwi, przenikanie do miejsca zakażenia. Pewna liczba antybiotyków została przygoto-wana do stosowania w okulistyce, a miejscowe podawanie substancji leczniczych odgrywa główną rolę[1].

Aminoglikozydy są grupą antybio­tyków o działaniu bakteriobójczym, których efekt działania zależy od stężenia antybiotyku w środowisku. Transport i działanie aminogliko­zydów odbywa się w trzech etapach, co znacznie utrudnia bakteriom wytworzenie mechanizmów oporno­ści lub spowalnia ten proces. Nie wszystkie antybiotyki tej grupy wykazują identyczną aktywność wobec określonych szczepów bakteryjnych[2]. Najwięcej szczepów opornych stwierdza się na genta­mycynę i tobramycynę, najmniej szczepów opornych na amikacynę, która ma szeroki zakres działania zarówno na G– pałeczki jak i G+ ziarniaki (Staphylococcus, Ente­rococcus w wysokich stężeniach, synergistycznie z beta-laktamami). 0,3% siarczan amikacyny w postaci kropli do oczu działa wyłącznie miejscowo na gałkę oczną i jedynie w niewielkiej ilości przenika do krwioobiegu.

 

Warto zwrócić uwagę na wskazania do stosowania amikacyny w kroplach do oczu, a także na zalety stosowania tej grupy leków, czyli szybki efekt bakteriobójczy, unikatowy efekt post antybioty­kowy (PAE), a także aktywność niezależną od inokulum i brak na­rastania oporności podczas leczenia oraz najsłabszą indukcję szczepów opornych przez amikacynę[3]. Rów­nież szerokie działanie przeciwbak­teryjne spowodowane skojarzeniem antybiotyków przy równoczesnym łagodzeniu odczynu zapalnego i świądu daje zastosowanie innego aminoglikozydu – neomycyny, a także gramidacyny i flu­orohydrokortyzonu. Takie leczenie skojarzone daje efekt addycji w mechani­zmie bójczym antybiotyków, z równoczesnym działaniem przeciwzapalnym sterydu.

 

Ważną rolą farmaceuty jest rów­nież uświadomienie pacjentowi, że leczenie na własną rękę preparata­mi OTC nie może być długotrwałe. Gdy pacjent powraca do apteki po kolejne leki, można zasugero­wać mu wizytę u okulisty. Warto zwrócić uwagę pacjenta, że szybkie wdrożenie leczenia antybiotykiem zaleconym przez okulistę to szyb­sze pozbycie się problemu i tańsza terapia.

 

Przypisy:

1. Ocular infections: rational approach to antibiotic therapy. Mulla Summaiya A1, Khokhar Neeta D2, Revdiwala Sangita B2. Department of Microbiology, Government Medical College, Surat-395001, Gujarat.

2. Aminoglycoside Resistance in ICUs: Are We Running out of Drugs, for Bad Bugs. Mojtaba Mojtahedzadeh* and Laleh Mahmoudi Copyright © 2011 by School of Pharmacy Shaheed Beheshti University of Medical Sciences and Health Services.

3. Susceptibility trends of Pseudomonas from ocular Lesions M. Petel, B. Lavingie; Guajarat Medical Journal, August 2009 Vol. 64 No2.

 

 

Prześlij dalej