Nawracające zapalenie pęcherza – jak zapobiegać?27 grudnia 2012

Jesień to okres zwiększonej zapadalności na choroby infekcyjne. Są to głównie infekcje dróg oddechowych, ale również zakażenia układu moczowego (ZUM), co zostało potwierdzone w badaniach naukowych[1]

Szczególną postacią ZUM jest nawracające zapalenie pęcherza u kobiet. Występuje u ok. 20% kobiet, tzn. u co piątej kobiety, która miała zapalenie pęcherza, wystąpi ono ponownie. Co istotne, te nawracające zapalenia pęcherza występują u kobiet bez nieprawidłowości w zakresie układu moczowego. W większości przypadków jest to nowe zakażenie. Do nawrotu może dojść, jeżeli zakażenie było nieskutecznie leczone (np. tylko sposobami domowymi lub zbyt krótko stosowano antybiotyk).

Zwiększona podatność kobiet na ZUM wynika z warunków anatomicznych, gdyż ich cewka moczowa jest krótka i jej zewnętrzne ujście znajduje się blisko przedsionka pochwy i odbytu, które są rezerwuarem bakterii uropatogennych.

Drobnoustrojem najczęściej wywołującym zapalenie pęcherza jest Escherichia coli (70–95% przypadków), zwłaszcza szczepy posiadające tzw. fimbrie, ułatwiające przyleganie do dróg moczowych.

Naturalne mechanizmy chroniące przed ZUM to kwaśny odczyn moczu, fizjologiczna flora bakteryjna okolicy ujścia cewki moczowej i pochwy oraz obecność w moczu substancji hamujących rozwój drobnoustrojów w drogach moczowych (np. naturalne przeciwciała i oligosacharydy, proantocyjanidyny żurawiny).

Zapobieganie nawracającym zapaleniom pęcherza powinno być kompleksowe i obejmować przestrzeganie zasad ogólnych oraz unikanie czynników sprzyjających zakażeniom u danej kobiety.

Zasady ogólne to:

  • picie odpowiednio dużej ilości płynów w ciągu doby (około 1,5 litra),
  • po wystąpieniu potrzeby oddania moczu, nie należy tej czynności odwlekać,
  • w przypadku stosowania środków plemnikobójczych, zwłaszcza z krążkiem pochwowym, zmiana na inną metodę antykoncepcji w porozumieniu z lekarzem,
  • codzienne picie soku z żurawiny lub stosowanie preparatu zawierającego ekstrakt z żurawiny.

 

Żurawina jest od wieków stosowana w profilaktyce i leczeniu ZUM. Mechanizm przeciwbakteryjnego działania polega na zakwaszaniu moczu oraz hamowaniu przylegania bakterii do nabłonka, co ułatwia ich wydalenie z moczem. Za to ostatnie działanie odpowiadają tzw. Proantocyjanidyny typu A.

Wykazano w badaniach klinicznych, że sok z żurawin znacząco zmniejsza liczbę nawrotów ZUM[2, 3]. Również u dzieci sok z żurawiny zmniejszał częstość nawrotów ZUM[4].

Żurawina okazała się bezpieczna podczas długotrwałego stosowania u dzieci (przez 6 miesięcy) i dorosłych (12 miesięcy).

Ze względu na różną zawartość ekstraktu z żurawiny w poszczególnych preparatach zawsze należy zapoznać się i przestrzegać zaleceń producenta zawartych w ulotce informacyjnej, a w razie jakichkolwiek wątpliwości zasięgnąć opinii lekarza.

 

Piśmiennictwo:

  1. J. Elo, S. Sarna, LG Tallgren. Seasonal variations in the occurrence of urinary tract infections among children in an urban area in Finland. Ann Clin Res 1979 Jun; 11(3): 101-6.
  2. Cranberry-Containing Products for Prevention of Urinary Tract Infections in Susceptible Populations. A Systematic Review and Meta-analysis of Randomized Controlled Trias. Arch Intern Med. 2012; 172(13): 988-996.
  3. R.G. Jepson, J.C. Craig. Cranberries for preventing urinary tract infections (review). Cochrane Database of Systematic Reviews, 2008; Issue 1: Art. No.: CD001321. DOI: 10.1002/14651858. CD001321. Pub. 4.
  4. J. Salo, M. Uhari, M. Helminen and al. Cranberry juice for the prevention of recurrences of urinary tract infections in children: a randomized placebo-controlled trial. Clinical Infectious Diseases, 2012; 54: 340-346.

 

Prześlij dalej