Rozuwastatyna w epizodach sercowo-naczyniowych27 września 2012

Choroba sercowo-naczyniowa stanowi główną przyczynę przedwczesnej śmiertelności oraz inwalidztwa w populacji europejskiej. W większości przypadków spowodowana jest przez miażdżycę oraz zakrzepicę ścian tętnic. Najistotniejsze manifestacje choroby sercowo-naczyniowej stanowią choroba wieńcowa, udar niedokrwienny mózgu oraz choroby tętnic obwodowych.

Miażdżyca jest przewlekłym procesem zapalnym przebiegającym w świetle naczynia, który w konsekwencji doprowadza do tworzenia nacieków zapalnych, gromadzenia lipidów i włóknienia. Istnieje wiele czynników wpływających w istotny sposób na rozwój choroby sercowo-naczynio­wej. Z czynników modyfikowalnych możemy wymienić: palenie tytoniu, nieprawidłową dietę, małą ilość aktywności fizycznej, podwyższone ciśnienie tętnicze, dyslipidemię, cu­krzycę typu 2. Do czynników, które nie podlegają zmianie, należą m.in. wiek i płeć[1].

W praktyce klinicznej należy u danego pacjenta określić ryzyko wystąpienia epizodu sercowo-na­czyniowego. Pomocne są w tym celu różne tablice, m.in. SCORE, Framingham, ASSIGN. Chorzy po przebytym zdarzeniu klinicznym, np. ostrym zespole wieńcowym, z cukrzy­cą typu 2, przewlekłą niewydolnością nerek, są od razu włączani do grupy o najwyższym ryzyku sercowo-na­czyniowym. Działania te pomagają również określić stopień intensywno­ści terapii, którą należy podjąć u danego chorego[1].

Statyny to grupa leków, których głównym mechanizmem działania jest hamowanie aktywności reduk­tazy 3-hydroksyl-3metylo-glutarylo­koenzymu A (HMG-CoS), w wyniku czego dochodzi do spadku syntezy cholesterolu w wątrobie. W hepa­tocytach wzrasta liczba receptorów LDL oraz wychwyt cząsteczek LDL z krwi, co w konsekwencji doprowa­dza do spadku stężenia całkowitego cholesterolu i cholesterolu LDL w osoczu. Ponadto zmniejsza się także stężenie lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL) i trójglice­rydów (TG) oraz zwiększa stężenie lipoprotein o dużej gęstości (HDL). Wykazano inne korzystne działania tej grupy leków, tj: poprawę funkcji śródbłonka, działanie przeciw­zakrzepowe i profibrynolityczne, zmniejszenie stresu oksydacyjnego oraz procesu zapalnego w ścianie naczyń[1].

Obecnie mamy dostępnych 7 statyn:

  • I generacja naturalne (lowasta­tyna, prawastatyna),
  • II generacja tzw. półsyntetycz­ne (simwastatyna),
  • III generacja syntetyczne (fluwastatyna, atorwastatyna, pitawastatyna, rozuwastatyna).

Należy pamiętać, że pomimo tego, iż są to substancje o wspólnym mecha­nizmie działania, różnią się jednak właściwościami fizykochemicznymi, które wpływają w istotny sposób na ich biodostępność, farmakokinetykę, a tak­że działanie hipolipemiczne. Tak duża ilość nowych statyn wynika z faktu ciągłego dążenia do syntezy substancji posiadającej najsilniejsze działanie, przy jednocześnie najmniejszej ilości działań niepożądanych. Zwiększenie selektywności wobec hepatocytów udało się osiągnąć w nowej statynie – rozuwa­statynie, dzięki zmniejszeniu lipofilno­ści na rzecz hydrofilności cząsteczki. Dzięki tej modyfikacji rozuwastatyna charakteryzuje się znacznie większym powinowactwem do komórek wątroby od simwastatyny. Działanie lecznicze rozuwastatyny można zaobserwować już po pierwszym tygodniu stosowania leku. Natomiast pełny efekt leczniczy widoczny jest po 4 tygodniach.

Nowa statyna skuteczna jest w hipercholeste­rolemii wraz z towarzyszącą hipertri­glicerydemią (bądź bez niej). Na efekt leczenia nie mają wpływu: płeć, rasa, współistnienie chorób dodatkowych tj. cukrzycy typu 2, czy hipercholesterole­mii rodzinnej[2]. Rozuwastatyna najsil­niej obniża frakcję LDL cholesterolu, dając tym samym szansę osiągnięcia zalecanych w wytycznych wartości lipidogramu. Kolejną zaletą rozuwasta­tyny jest hydrofilność, która z jednej strony zwiększa jej powinowactwo do komórki wątrobowej, z drugiej zaś strony zmniejsza ryzyko działań niepo­żądanych związanych z potencjalnym ryzykiem miopatii. Ponadto substancja ta w niewielkim tylko zakresie meta­bolizowana jest przez wątrobę, dzięki czemu możemy uniknąć wielu kłopotli­wych interakcji.

W badaniu JUPITER, w którym u pacjentów w ramach prewencji pierwotnej, tzn. bez rozpoznanej cho­roby sercowo-naczyniowej, ale z już stwierdzanymi czynnikami ryzyka, zastosowano rozuwastatynę w dawce 20 mg na dobę lub placebo, pacjenci otrzymujący substancję aktywną mie­li niższy LDL (o 50%), triglicerydy (o 17%) oraz o 37% niższe hsCRP w porównaniu z wartościami wyj­ściowymi. Mniejsza też była częstość występowania zda­rzeń sercowo-naczyniowych w grupie rozuwastatyny[3].

Najnowsze wyniki badań wska­zują, że podanie wysokiej dawki rozuwastatyny (w większości badań 40 mg) przed zabiegiem koronaropla­styki poprawiało rokowanie w grupie chorych z ostrymi zespołami wieńco­wymi. Efekt ten wynika najprawdopo­dobniej z przeciwzapalnego działania tej statyny[4].

Rozuwastatyna wyróżnia się więc na tle innych statyn siłą działania hipolipemizującego, mniejszą ilością interakcji z innymi substancjami medycznymi[2].

Bezpośrednie wskazania do zasto­sowania rozuwastatyny stanowią:

  • pierwotna hipercholesterolemia u dorosłych
  • mieszana dyslipide­mia w połączeniu z dietą, kiedy zale­cenia poza farmakologiczne okazały się niewystarczające,
  • w określonych warunkach rodzinna homozygotycz­na hipercholesterolemia,
  • wysokie ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, w ramach profilaktyki pierwotnej, w celu ich zapobiegania[1].

Piśmiennictwo

  1. Reiner Z. i Catapano A., De Backer G. ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias European Heart Journal,2011; 32: 1769–1818
  2. Bullano M., Wertz D., Yang G. Effect of rosuvastatin compared with other statins on lipid levels and National Cholesterol Education Program goal attainment for low-density lipoprotein cholesterol in a usual care setting.Pharmacotherapy, 2006: Apr; 26 (4): 469-78.
  3. Ridker P., MacFadyen J., Libby P. Relation of baseline high-sensitivity C-reactive protein level to cardiovascular outcomes with rosuvastatin in the Justification for Use of statins in Prevention: an Intervention Trial Evaluating Rosuvastatin (JUPITER) Am J Cardiol. 2010 Jul 15; 106 (2): 204-9. Epub 2010 Jun 10.
  4. Sardella G., Conti G., Donahue M. Rosuvastatin pre-treatment in patients undergoing elective PCI to reduce the incidence of myocardial periprocedural necrosis. The ROMA trial Catheter Cardiovasc Interv. 2012 Apr 19. doi: 10.1002/ccd.24403

 

Prześlij dalej