Kiedy lekarz i farmaceuta (nie)zapłacą za leki pacjenta15 czerwca 2012

W niniejszym artykule rozważamy wybrane problemy związane z refundacją leków, zastanawiając się kto, kiedy i w jakich warunkach może wystawić receptę na produkt refundowany, czyli taki, za który płatnik płaci z pieniędzy publicznych

Zastanowimy się nad niezbyt ostrą granicą pomiędzy dwoma, często sprzecznymi światami regulacji instytucjonalnych oraz decyzji diagnostyczno-terapeutycznych, podejmowanych przez lekarzy, a często i farmaceutów, wynikających z wiedzy i sztuki medycznej. Decyzji, które podejmowane są przez szeroko pojmowane środowisko medyczne w duchu nakazu salus aegroti suprema lex esto. Ponadczasowy obowiązek działania na rzecz dobra pacjenta leży u podstaw posiadania przez lekarza prawa do podejmowania autonomicznych decyzji terapeutycznych, jakże często stojących w jawnej sprzeczności z interesem ekonomicznym różnie pojmowanych podmiotów.

Zmiany w aktach normatywnych odnoszących się do refundacji nie pojawiły się, jak można by wnosić, z przekazu mediów dopiero 1 stycznia 2012 roku. Już 12 maja 2011 wydano Ustawę o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (UoRL)[1], która zmodyfikowała zasady wypisywania recept na produkty refundowane. Wtedy także nabrały nowego znaczenia pojęcia, których pełne zrozumienie ułatwiają zamieszczone poniżej definicje:

1. Produkt refundowany – produkt leczniczy, środek specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrób medyczny objęty decyzją o refundacji.

2. Produkt leczniczy – „substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne” – art. 2 pkt 32 Ustawy Prawo Farmaceutyczne[2].

3. Lekarz ubezpieczenia zdrowotnego – „lekarz (…) będący świadczeniodawcą, z którym Fundusz zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, albo lekarz (…), który jest zatrudniony lub wykonuje zawód u świadczeniodawcy, z którym Fundusz zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej” – art. 5 pkt 15 Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych[3]. (…)

Obowiązki farmaceuty – realizacja recept

Kwestie dotyczące zasad wypisywania i realizacji recept lekarskich określa Rozporządzenie w sprawie recept lekarskich z 8 marca 2012 r.[4] (Dz.U. 2012 r., nr 0, poz. 260). Zgodnie z §6 ust. 1 pkt 6 a.

Rozporządzenia w sprawie recept lekarskich, lekarz nie ma obowiązku wypisywania poziomu odpłatności w przypadku, gdy produkt występuje w jednej odpłatności. W przypadku, gdy produkt występuje w jednej odpłatności, a lekarz nie wpisze na recepcie poziomu odpłatności, znaku „x” lub oznaczenia 100%, farmaceuta ma obowiązek wydać produkt zgodnie z poziomem odpłatności, który został dla tego produktu określony w obwieszczeniu. W przypadku, gdy produkt występuje w więcej niż jednej odpłatności lekarz ma obowiązek określić poziom odpłatności wpisując następujące oznaczenie (§6 ust. 1 pkt 6b):

a) „P” w przypadku przepisywania produktu za najniższą odpłatnością wynikającą z wykazu,

b) nie wpisywać poziomu odpłatności w przypadku przepisywania produktu za najwyższą odpłatnością wynikającą z wykazu,

c) wpisać odpłatność określoną w wykazie refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych, w przypadkach innych niż określone w pkt a i b.

W przypadku, gdy produkt występuje w kilku odpłatnościach, a lekarz nie określi poziomu odpłatności, farmaceuta ma obowiązek wydać produkt za najwyższą odpłatnością określoną w wykazie – §16 ust. 1 h Rozporządzenia w sprawie recept lekarskich.

Uwaga! W przypadku, gdy produkt przepisywany jest jako nierefundowany, lekarz ma obowiązek wpisać na recepcie symbol „X” lub 100%.

Odstąpienie od realizacji recepty w przypadku, gdy poziom refundacji nie został określony przez lekarza, może skutkować poniesieniem odpowiedzialności wobec pacjenta. W takim przypadku pacjent ma prawo dochodzić zadośćuczynienia i/lub odszkodowania na drodze sądowej w sytuacji, gdy wystąpiły u niego negatywne następstwa w związku z odstąpieniem od rozpoczęcia terapii w czasie rokującym największymi szansami powodzenia.

Prześlij dalej