Powrót do równowagi życiowej23 maja 2012

Coraz więcej ludzi całą swoją życiową energię poświęca dziś pracy, ignorując płynące z ciała sygnały zmęczenia – nawracające infekcje, bóle głowy i kręgosłupa. U niektórych pojawiają się pierwsze oznaki wypalenia zawodowego – kłopoty z koncentracją, snem, nieumiejętność odpoczywania. A jak na tym tle wygląda nasze życie?

Na wstępie warto przypomnieć sobie, jakie są elementy składowe życiowej równowagi. Będzie to kluczowe dla naszych dalszych rozważań i zrozumienia omawianej materii.

 

Praca, kariera i rodzina

Nasze życie zawodowe musi iść w parze z pozostałymi obszarami rozwoju. Zdarza się, że wpadając w wir pracy i zdobywania pieniędzy nie zadajemy sobie pytania o koszty, których nie widać gołym okiem. Jeżeli stawiamy pracę ponad rodzinę, zdrowie i troskę o stan psychiczny, to możemy się tylko domyślać, jakie będą tego rezultaty w długiej perspektywie.

 

Ciało i zdrowie fizyczne

To obszar bardzo często spychany na bok. A wystarczy odrobinę ruchu, który podnosi poziom endorfin we krwi, czyli tzw. hormonów szczęścia, których niedobór sprzyja zaburzeniom nastroju, drażliwości i apatii. Przy intensywnym trybie życia ćwiczenia fizyczne pomagają obniżyć poziom napięcia mięśniowego i skutecznie obniżają uczucie stresu.

 

Relacje z innymi ludźmi

W naszym życiu niebagatelne znaczenie ma to, jakie mamy relacje z otoczeniem. Ludzie, na których możemy liczyć, którzy pomagają nam w trudnych sytuacjach, ale którzy również towarzyszą nam w najszczęśliwszych momentach naszego życia – tworzą dla nas tak zwane w psychologii wsparcie społeczne. Badania nad stresem dowodzą, że osoby, które mają dobrze rozbudowaną sieć kontaktów (przyjaciele, znajomi), lepiej radzą sobie ze stresem.

 

Gotowość do rozwoju

Pole związane z równowagą umysłową wpływa w znaczącym stopniu na wszystkie pozostałe obszary. Twoje podejście do życia i przekonania oraz chęć do nauki silnie wpływają na całe Twoje życie. Nie osiągniesz sukcesu zawodowego, jeżeli nie uwierzysz, że możesz to zrobić. Nie zbudujesz fantastycznego związku, sądząc, że na świecie nie ma porządnych ludzi itd. To, w jakim stopniu panujesz nad swoimi emocjami, jak potrafisz je kontrolować i zmieniać, ogromnie wpływa na relację z rodziną, znajomymi i współpracownikami.

 

Duchowość

Dbanie o rozwój duchowy, niezależnie od wyznania, pozwala nam nabrać dystansu do codziennego życia. Medytacja, modlitwa czy filozoficzne rozważania dają często przestrzeń dla lepszego zrozumienia siebie, innych i otaczającego świata. Z poziomu duchowego przychodzi też refleksja nad życiem i wartościami. Pomyśl, jakie są Twoje wartości w takich obszarach, jak: związki, małżeństwo, biznes, nauka, kariera, zdrowie.

 

Rozrywka i relaks

Kiedy wypoczywasz i dobrze się bawisz, Twój umysł pracuje na zupełnie innych obrotach. Rozrywką może być rower, ścianka wspinaczkowa ze znajomymi, kino, lunapark, dyskoteka. Zastanów się, co Tobie przynosi odprężenie? Wylegiwanie na plaży czy w ogrodzie, a może wzmożona aktywność fizyczna?

 

Lista życiowych priorytetów

Czy to, co dla nas ważne, mieści się w naszym tygodniowym kalendarzu? Na ile czujemy się szczęśliwi i spełnieni w różnych sferach naszego życia. Przeprowadzenie takiej analizy ułatwia tzw. „koło życia” (narzędzie w treningach rozwoju osobistego).

 

„Koło życia”, czyli analiza życiowych priorytetów

Krok 1: Zadbaj o swój komfort

Aby Twoje „koło życia” mogło Cię zainspirować do znalezienia równowagi i drogi do szczęścia, potrzebujesz co najmniej 30 minut tylko dla siebie. Zadbaj o spokój, ciche miejsce, w którym czujesz się bezpiecznie i miło. Weź czystą kartkę, coś do pisania i kolorowy mazak.

Krok 2: Namaluj koło

Na kartce narysuj koło i podziel je na osiem części, tak by otrzymać figurę przypominającą wnętrze przekrojonej pomarańczy. Każda część koła ma odpowiadać jednemu ważnemu dla Ciebie obszarowi Twojego życia. Najczęściej wskazywane są: zdrowie, praca zawodowa, rozwój osobisty, relacje z innymi, miłość, rodzina, pieniądze, zabawa i rekreacja, środowisko, w którym żyję.

Krok 3: Określ poziom satysfakcji

Czas na refleksję. Zastanów się przez chwilę i określ, na ile procent w każdym z wyznaczonych przez Ciebie obszarów czujesz się szczęśliwa/y i spełniona/y. 100 proc. daj temu obszarowi, w którym obecnie jest idealnie. Ważne, abyś zrobił/a szczery bilans.

Daj sobie czas, aby wartości, które wypisujesz, były zgodne z Twoimi odczuciami. Pamiętaj, określasz swój subiektywny poziom zadowolenia. Często jest on powiązany z ilością czasu, który zajmuje Ci dany obszar, ale nie jest to reguła. Dla jednej osoby 90 proc. satysfakcji ze sfery „relacje z innymi” może dawać kolacja spędzona raz w miesiącu w towarzystwie najbliższej koleżanki, dla kogoś innego codzienne wyjścia do klubów czy kina przekładają się na 40 proc. zadowolenia z tej sfery. Ty sam/a określasz miarę! Bądź dla siebie jedynym punktem odniesienia!

Krok 4: Zakreśl figurę

Weź mazak i zaznacz w każdej części koła linię obrazującą określony przez Ciebie poziom satysfakcji z danej sfery życia. Połącz te linie. Figura, którą masz przed sobą, to „koło”, którym podróżujesz przez życie. To ono jest symbolem jakości Twojej drogi.  Im bardziej jest zbliżone kształtem do okręgu, tym bardziej harmonijne i zrównoważone jest Twoje życie. Jeśli jest nieforemne, warto sprawdzić, w jakich obszarach masz dzisiaj największe deficyty.

Krok 5: Zatrzymaj się i pomyśl

Weź kartkę i zapisz pojawiające się teraz myśli, refleksje i wnioski. Co ważnego wynika dla Ciebie z tego „koła życia”? Jaki jest Twój poziom zadowolenia w trzech kluczowych dla Ciebie obszarach? Czy rzeczywiście to, czemu poświęcasz najwięcej czasu (np. praca czy rodzina), daje Ci także najwięcej satysfakcji? Co najbardziej Cię ucieszyło, a co zmartwiło?

Krok 6: Ustal plan działania

Zastanów się i zaplanuj, jakie zmiany wprowadzisz w Swoim kole w tym roku. Na które obszary zwrócisz szczególną uwagę? O ile chcesz, aby wzrósł Twój poziom zadowolenia w każdym z nich? Być może taka zmiana będzie wymagała odpuszczenia w innym obszarze. Przyjmijmy, że z analizy, którą wykonałaś/eś, wynika, że obecnie na 100 proc. oddajesz się pracy. Czerpiąc głównie z niej satysfakcję, zaniedbałeś jednocześnie obszary rodziny, zdrowia i zabawy.

Doszłaś/ doszedłeś do wniosku, że chcesz zwiększyć swoje zadowolenie ze sfery zabawy, zadbać o rodzinę i swój organizm? Zastanów się, jakie konkretne działania podejmiesz, aby te zmiany nastąpiły. Zwróć uwagę, że możliwe jest połączenie zmian dokonywanych w kilku obszarach. Cotygodniowe rodzinne wyjście na basen może jednocześnie poprawić Twoje relacje z bliskimi, być okazją do dobrej zabawy i wpłynąć na poprawę Twojej kondycji.

 

Test: Czy w Twoim życiu panuje równowaga?

 

Podsumowanie

Eksperci zachęcają, aby zwrócić szczególną uwagę na to, by działania związane z ważnymi dla nas obszarami znalazły się w naszym tygodniowym rozkładzie zajęć. Pamiętajmy o nich nie tylko teraz, ale przez całe nadchodzące 12 miesięcy. Usiądźmy i wpiszmy je do kalendarza bądź na kartce i umieśćmy w miejscu, w którym często przebywamy. Powodzenia!

 

dr Jacek Sobek
Wydział Nauk Społecznych
– Instytutu Psychologii
Katedra Psychologii Organizacji
i Zarządzania KUL

 

 

Prześlij dalej