Zespół suchego oka2 lutego 2010

zespol-suchego-oka-237x145

Zespół suchego oka (ZSO) to wieloczynnikowy zespół zaburzeń narządu wzroku. Doświadcza go praktycznie co druga osoba pracująca przy komputerze lub w klimatyzowanym pomieszczeniu. A wszystko to spowodowane jest brakiem łez lub istotną zmianą ich składu.

Łzy, które powstają w gruczołach mieszczących się pod górną powieką, mają za zadanie dbać o spojówkę, która narażona jest na zewnętrzne czynniki. Mechanizm bezustannie oczyszcza spojówki z kurzu i innych zanieczyszczeń oraz bakterii. Wydzielina łzowa działa wyrównująco i wygładzająco na powierzchnię nabłonka rogówki, umożliwiając prawidłowe załamanie światła na jej powierzchni. Ułatwia ruch gałek ocznych i powiek oraz transportuje tlen i substancje odżywcze do spojówek i rogówki oka. Ułatwia również pozbywanie się metabolitów oraz wszelkich przypadkowych zanieczyszczeń. Czasem jednak mechanizm ten nie działa do końca sprawnie. Prawie każdy w swoim życiu doświadcza dolegliwości związanych z przesuszeniem powierzchni oczu. Oczy stają się wówczas zaczerwienione i bolesne, a dolegliwość ta jest wyjątkowo uciążliwa i utrudnia normalne funkcjonowanie.

Film łzowy – skład i funkcja

Przednia powierzchnia gałki ocznej pokryta jest warstwą płynu o grubości 6-10 μm. Tworzą go trzy warstwy: podstawowa – mucynowa, środkowa-wodna i powierzchownalipidowa. Warstwa mucynowa zbudowana jest z mucyny, produkowanej przez komórki kubkowe spojówki i pokrywa przednią powierzchnię oka. Warstwa wodna – najszersza, wydzielana jest przez gruczoły łzowe główne i dodatkowe, dostarcza m.in. tlen do beznaczyniowego nabłonka rogówki, nawilża powierzchnię oka oraz spłukuje i dezynfekuje spojówkę i rogówkę. Warstwa lipidowa jest warstwą ochronną i stabilizującą film łzowy oraz umożliwia poślizg przy poruszaniu się powiek. Ogranicza ona parowanie warstwy wodnej, dzięki czemu zapobiega wysychaniu spojówki i rogówki. Wg Prosta stabilność filmu łzowego zależy od prawidłowego wydzielania płynu łzowego, mucyny, lipidów, prawidłowej funkcji powiek oraz od ewentualnych zmian na powierzchni rogówki i spojówki.Przyczyny ZSO Niestabilność w pracy filmu łzowego może prowadzić do ZSO. Zespół suchego oka to jedno z najczęstszych schorzeń oczu. Jest chorobą wieloczynnikową, a jej przyczyny są bardzo różnorodne. Dolegliwości te mogą być związane z wiekiem, zaburzeniami hormonalnymi, ze stosowaniem antykoncepcji oraz stosowaniem leków ogólnych, jak i miejscowych. Objawy ZSO mogą towarzyszyć cukrzycy, chorobom reumatycznym i metabolicznym. Rzadszymi czynnikami jest nieprawidłowa dieta, np. awitaminoza A, zaburzenia desygnetyczne, choroby zapalne lub pourazowe. Na zespół chorego oka narażone są osoby przebywające w suchym lub gorącym klimacie, pracujące w klimatyzowanych pomieszczeniach, stosujące soczewki kontaktowe i osoby szczególnie narażone na zanieczyszczone powietrze lub dym tytoniowy. Dolegliwości spowodowane słabszym nawilżeniem gałki ocznej nasilają się podczas jazdy samochodem, samolotem, przy wielogodzinnym patrzeniu w monitor komputerowy (praca, gra na komputerze) lub w trakcie oglądania telewizji.

Objawy

Pacjenci z ZSO najczęściej odczuwają wiele objawów podrażnienia spojówek. Najczęstszymi są jednak: zaczerwienienie oczu, uczucie piasku pod powiekami lub ciała obcego, suchość oczu, pieczenie, kłucie, swędzenie, zmęczenie i ciężkość powiek. Pacjenci skarżą się również na nadmierne łzawienie, rzadko na objawy suchości oczu. Dolegliwość ta jest wyjątkowo uciążliwa oraz utrudnia normalne funkcjonowanie. Dotyka natomiast coraz więcej osób, które ze względu na tryb życia oraz charakter wykonywanej pracy codziennie narażane są na niekorzystne czynniki, takie jak klimatyzacja, wentylacja czy wielogodzinna praca przy komputerze.

Sposoby leczenia

Leczenie zespołu suchego oka ma na celu zmniejszenie dolegliwości, utrzymanie gładkiej powierzchni optycznej gałki ocznej oraz zapobieganie zakażeniom i przymgleniom rogówki. Ze względu na brak leczenia przyczynowego jest leczeniem objawowym. Powszechnie stosuje się preparaty, tak zwane „sztuczne łzy”. Sztuczne łzy naśladują łzy prawdziwe, przynoszą szybką ulgę i są bardzo łatwe w użyciu. Istnieje wiele preparatów z grupy „sztucznych łez”, których głównym zadaniem jest odpowiednie nawilżenie powierzchni oka. Dostępne w handlu preparaty różnią się zawartą substancją aktywną oraz gęstością. Preparaty w kroplach mają bardzo krótki okres działania i istnieje konieczność częstych aplikacji. Preparaty w żelach działają dłużej. Dodatkowo występują różnice w stosowanych substancjach aktywnych, które stanowią pochodne celulozy, tj.: metyloceluloza-MC, hydroksyetyloceluloza- HEC, hydroksypropylometyloceluloza- HPMC, alkoholu poliwinylowego-PVA i poliwinylopirolidonu-PVP, siarczanu chondroityny czy pochodnych kwasu hialuronowego. Szczególnie ten ostatni jest godny polecenia ponieważ jest naturalnym glikozaminoglikanem występującym fizjologicznie w gałce ocznej, który dodatkowo korzystnie wpływa na proces gojenia powierzchni gałki ocznej. Z pewnością zmiana warunków i trybu pracy może pomóc pacjentom w zmniejszeniu dolegliwości. Zaleca się obniżanie temperatury pomieszczeń, unikanie klimatyzowanych sal, stosowanie przerw przy czytaniu. Łatwo zadbać o poprawę warunków pracy poprzez ustawienie nawilżacza powietrza w pomieszczeniu, gdzie przybywamy najdłużej oraz stosowanie przerw w trakcie pracy na komputerze lub wymagającej szczególnego wytężania wzroku. Osoby skarżące się na zespół suchego oka powinny szczególnie zadbać o dobre oświetlenie w miejscu pracy, a latem koniecznie o okulary słoneczne.

Prześlij dalej