Sprawdź, jak rozwija się mowa twojego dziecka!4 września 2008

sprawdz-jak-rozwija-sie-mowa-twojego-dziecka

Rodzicowi należy się informacja na temat rozwoju dziecka, także tego rozwijającego się prawidłowo. Dlatego zachęcam rodziców do odważnego zadawania pytań specjalistom.

– Mój dwulatek mało mówi. Jego kuzynka w tym samym wieku opowiada całe bajki a on łączy po dwa wyrazy. Czy ma jakiś problem?
– Moja trzyletnia córka nie mówi r, sz, ż, cz, dż. Może powinnam z nią ćwiczyć, ale nie wiem, jak.
– Mój czteroletni Jaś przestawia sylaby w niektórych wyrazach. Bawiąc się w bitwę używa słowa kapapulta zamiast katapulta. Mimo że każę mu poprawnie powtórzyć katapulta, on ciągle swoje.
To przykłady pytań coraz częściej pojawiających się podczas moich rozmów z rodzicami małych dzieci. U różnych specjalistów szukają oni odpowiedzi na pytanie, czy ich dziecko właściwie się rozwija. Niestety bywa, że są przez tych specjalistów (psychologów, pedagogów, logopedów, rehabilitantów i lekarzy) lekceważeni jako nadgorliwcy szukający dziury w całym. Niesłusznie. Rodzicowi należy się informacja na temat rozwoju dziecka, także tego rozwijającego się prawidłowo. Zachęcam rodziców do odważnego zadawania pytań, nawet wydawałoby się bardzo oczywistych, by mogli świadomie wychowywać dziecko.

Każdy ma swój czas

Każda sprawność nabywana przez dziecko (także językowa) zależy od dojrzałości i gotowości układu nerwowego do jej nauczenia się. Wszystkie dzieci przechodzą poszczególne etapy rozwoju w tej samej kolejności, jednak w różnym tempie, czyli w różnym wieku metrykalnym. Tempo rozwoju zależy od indywidualnych cech człowieka. Jeśli chodzi o rozwój językowy dziecka, należy wziąć pod uwagę chociażby takie cechy jak:

  • możliwości intelektualne dziecka,
  • typ aktywności (ukierunkowanie aktywności na poznawanie świata lub na ekspresję, wyrażanie własnych emocji),
  • płeć (zazwyczaj chłopcy później zaczynają mówić, ale szybciej mówią poprawnie gramatycznie),
  • warunki społeczne, środowisko wychowawcze (stymulacja dziecka przez otoczenie),
  • cechy dziedziczone po członkach rodziny.

Co powinno umieć

Przyjrzyjmy się teraz najważniejszym etapom rozwoju mowy i języka.
0-1 miesiąc:
Różne rodzaje krzyku; głośny, nagły dźwięk wywołuje zmianę zachowania niemowlęcia.
2-4 miesiąc:
Głużenie (gruchanie) – niemowlę wydaje dźwięki: guu, agu, aku, ghy, gry; głużą wszystkie dzieci, także niesłyszące; reaguje na różne dźwięki, głośno się śmieje.
4-6 miesiąc:
Gaworzenie: powtarzanie prostych sylab, zabawa głosem, swoista rozmowa z dorosłym; będzie intensywniejsze, gdy dorośli zwrócą na nie uwagę. Początkowo dziecko buduje jednolite ciągi sylab (babababa, mamama, dadadada), potem zaczyna je bardziej różnicować. Około 8-10 miesiąca zestawia różne sylaby, tworząc struktury przypominające wyrazy używane przez otoczenie. Zaczyna rozumieć, np. imiona, nazwy zabawek, zakaz „nie”. Dzieci niesłyszące nie gaworzą.
11-12 miesiąc:
Pierwsze wyrazy (przeciętnie roczne dziecko wymawia ok. 6 słów, ale są i takie, które nie mówią żadnego lub takie, które mówią ok. 50). Pierwszy wyraz, który coś znaczy, powinien pojawić się do 18 miesiąca życia.
12-18 miesiąc:
Jeden wyraz zastępuje zdanie, np. da = daj misia.
18-23 miesiąc:
Początek wypowiedzi dwuwyrazowych; dziecko używa przede wszystkim rzeczowników. 20-miesięczne dziecko wymawia średnio ok. 170 słów.
2 lata:
Pojawiają się liczebniki i rozróżnienie ja-ty, używany jest zaimek „się”. Coraz więcej pytań i przeczeń (czegoś nie ma, coś nie jest ładne). Przeważają zdania pojedyncze.
3 lata:
Zaczyna posługiwać się zdaniami złożonymi, buduje dłuższe wypowiedzi; poprawnie wymawia: samogłoski ustne a, e, i, o, u, y , spółgłoski m, n, ń, ł, j, h, f, w, t, d, p, b. Może wymawiać spółgłoski dźwięczne z niepełną dźwięcznością. Początek swoistych form językowych, tworów językowych charakterystycznych dla dzieci, które nie utrwaliły jeszcze w pełni zasad budowania wyrazów (jestem midama, od zwrotu wielka mi dama, tupelka = butelka).
4 lata
Poprawnie artykułuje spółgłoski k, g, ś, ź, ć, dź. Może zamieniać sz, ż, cz, dż oraz s, z, c, dz na ś, ź, ć, dź.
5 lat:
Poprawna wymowa spółgłosek sz, ż, cz, dż lub zastępowanie ich przez s, z, c, dz; poprawne r lub zastąpione przez l.
6 lat:
Poprawna wymowa spółgłosek sz, ż, cz, dż oraz r; mogą być pomyłki, ale powinny być coraz rzadsze.
7 lat:
Prawidłowa wymowa wszystkich spółgłosek i samogłosek języka polskiego. Do około 10. roku życia mowa dziecka będzie nabierać cech mowy dojrzałej (słownictwo, konstrukcje gramatyczne, cechy stylu).

Po zapoznaniu się z powyższym zestawieniem, wiemy już, na jakim etapie rozwoju mowy i języka powinno być nasze dziecko…
Więc pytajmy!

Prześlij dalej